Steeds meer werkenden zullen hun baan met mantelzorg moeten gaan combineren

Bijna twee miljoen Nederlanders combineren hun baan met mantelzorg. De verwachting is dat de combinatie van werk en mantelzorg steeds vaker zal voorkomen vanwege de stijging van het aantal ouderen en een stijging van het aantal mensen met chronische aandoeningen. Er zal hierdoor steeds meer nadruk komen te liggen op zorg vanuit eigen familie en het sociale netwerk.

Een kwart van de 16- tot 69-jarigen (bijna twee miljoen mensen) combineert een baan van 12 uur per week of meer met het geven van mantelzorg. Het gaat om 31% van de werkende vrouwen en 22% van de werkende mannen, blijkt uit onderzoek door het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). Zorgtaken voor een dierbare zijn voor veel mantelzorgers prima te combineren met hun baan. Maar helaas geldt dat niet voor iedereen. Het combineren van een baan en het zorgen voor een naaste in combinatie met andere verplichtingen kan soms ook heel erg zwaar zijn. Met als gevolg:  verminderde aandacht en betrokkenheid bij het werk en de collega’s, onregelmatig verlof en uiteindelijk zelf uitval.

Het is dan ook niet vreemd dat 57% van de werkgevers in Nederland, zo blijkt uit onderzoek van GfK in opdracht van CZ, zich zorgen maakt over de toenemende combinatie van werk en mantelzorg. De mate waarin een werkgever zich zorgen moet maken, hangt voor een groot deel samen met het werknemersprofiel binnen de organisatie. Hoewel dé mantelzorger niet bestaat, is er wel degelijk een specifieke risicogroep aan te wijzen. In 55% van de gevallen draagt een mantelzorger namelijk zorg voor een (schoon)ouder. Van alle ouderen boven de 75 jaar ervaart bijna 1 op de 3 beperkingen bij algemene dagelijkse verrichtingen. Hun kinderen, tussen de 45 en 65 jaar, vormen dan ook de grootste risicogroep.

Het aandeel mantelzorgers is nog altijd het grootst onder vrouwelijke werknemers. Het aantal mannelijke werknemers met mantelzorgtaken neemt echter sterk toe. Mantelzorgers zijn uiteraard in alle sectoren werkzaam, maar gezien het grote aandeel 45-65-jarige werknemers in de landbouw (54%), de overheid (51%) en het onderwijs (50%) verdienen deze sectoren extra aandacht. De grootste toename in het aandeel oudere werknemers is echter te herkennen in de zakelijke en financiële dienstverlening. Wanneer we alleen kijken naar de momenteel grootste aandachtsgroep, vrouwelijke werknemers tussen de 45 en 65 jaar, steekt de zorgsector er met 37% met kop en schouders boven uit.

Mantelzorg kan een oorzaak van uitval zijn. Zo is het langdurig verzuim onder werknemers die langdurig mantelzorg verlenen relatief groot. Zeker onder werknemers met een lange werkweek. HR-managers schatten het aandeel verzuim door mantelzorg op 18%, zo blijkt uit het onderzoek van GfK. Ook als werknemers wel op het werk verschijnen kan mantelzorg negatieve effecten hebben. Zo blijken werknemers met intensieve mantelzorg twee keer zo vaak een achteruitgang in gezondheid te ervaren dan werknemers die geen intensieve mantelzorg verlenen. Deze werknemers verschijnen dus minder vitaal op werk, wat kan leiden tot lagere productiviteit of kwaliteit van dienstverlening.

Om negatieve effecten van mantelzorg te voorkomen, moeten zowel werknemer als werkgever verantwoordelijkheid nemen. De werknemer kan zelf keuzes maken die hem helpen werk en mantelzorg te combineren, zoals het inkorten van de werkweek. De werkgever dient zich af te vragen welke rol hij wil vervullen richting werknemers die mantelzorg verlenen. Komt een werkgever alleen wettelijke verplichtingen na door het aanbieden van verlofregelingen? Dan is het in elk geval zaak dat deze binnen de organisatie bekend zijn.

Andere werkgevers gaan een stap verder en zien een ondersteunende rol voor zichzelf weggelegd. Zij streven wellicht zelfs naar een mantelzorgvriendelijke cultuur, waarbinnen mantelzorg bespreekbaar is en waarin werkgever en werknemer samen naar de beste oplossingen zoeken om werk en mantelzorg goed te combineren.

Bron: pwnet.nl