Dwang verpleging bij thuis wonende ouderen met dementie

‘Dementerende ouderen die thuis zorg krijgen worden vaak onder dwang verpleegd. Vier op de tien thuiswonende dementerenden zeggen dat ze te maken hebben met een vorm van vrijheidsbeperking’, las ik afgelopen donderdag in dagblad Trouw.

Deze heftige stelling werd geschreven naar aanleiding van een onderzoek van de Universiteit Maastricht, die bijna duizend thuiswonende ouderen met dementie ondervroeg. Van de onderzochte dementerenden hebben er 320 te maken met dwang en krijgt 80 procent ook ‘onvrijwillige zorg. Het gaat dan om het stiekem toedienen van medicatie, het opsluiten in huis of het gedwongen moeten douchen. Aan 7 procent worden zelfs fysieke beperkingen opgelegd. Deze mensen worden bijvoorbeeld aan tafel vastgebonden of krijgt te maken met bedhekken.

Ouderen die alleen wonen hebben een grotere kans op dwangverpleging. De familie bepaalt in driekwart van de gevallen tot vrijheidsbeperking. Hoe drukker een zorgverlener het heeft, hoe eerder hij overgaat tot verregaande maatregelen. Bij elk stapje op de schaal van belastbaarheid van een tot negen blijkt de kans op dwang met 13 procent toe te nemen.. Heftig, toch?!

Het onderzoek is juist in dit jaar heel interessant nu het kabinet ervoor pleit om ouderen langer thuis te laten wonen. In de thuiszorg blijken overigens nog nauwelijks regels voor thuis verpleging te zijn. De onderzoekers van de universiteit van Maastricht pleiten dan ook voor een nieuwe wet die dit gat opvult.

Actiz, de organisatie van zorgondernemers, is ook bang dat ouderen en langdurig zieken vanaf 1 januari veel minder zorg en ondersteuning krijgen dan nu. Zorgverzekeraars blijken voor volgend jaar ook nog eens veel te weinig wijkverpleging in te kopen. Actiz heeft inmiddels een brandbrief gestuurd aan de Tweede Kamer, die binnenkort debatteert over de wijkverpleging.

Mijn eerste reactie is: Hoe kan je een dierbare nou onder dwang verplegen? Vastbinden, drogeren, hoe dan? Wie doet zo iets? Dan realiseer ik me meteen dat wij – als Mantelzorgers van mijn vader – eigenlijk niet anders doen. We dwingen hem ook om goed te eten, om op zijn hygiene te letten, om te douchen, om zijn handtekening te zetten onder bepaalde aanvragen, zelfs onder de aanvraag van bewindvoering. En allemaal omdat de casemanager, de huisarts, de geriater of wij het beter voor hem vinden. Ik schrik me rot en voel me (zoals altijd) schuldig als ik denk hoe vaak ik mijn vader de afgelopen twee jaar niet moedwillig om de tuin heb geleid om ‘iets’ gedaan te krijgen voor zijn eigen bestwil maar geheel tégen zijn zin in . Dat is dus dwang!

Dit zijn dus van die momenten dat ik me radeloos afvraag: Hoe lang kunnen wij het aan? Hoe ver moeten we gaan om mijn vader thuis te kunnen houden? Let wel, ik zou niets liever willen maar vastbinden of drogeren???? Ik vergeef het mezelf volgens mij nooit! #mantelzorgelijk