Mantelzorg in beleid en regelgeving: een promotieonderzoek

Mantelzorg is een onmisbaar onderdeel van ons zorgstelsel, maar hoe goed worden mantelzorgers eigenlijk ondersteund door de overheid? Deze vraag stond centraal in het promotieonderzoek van Femke Kievit, dat resulteerde in een proefschrift getiteld “Mantelzorg in beleid en regelgeving“.

Kievit onderzocht hoe het overheidsbeleid en de bijbehorende regelgeving familie- en mantelzorg bevorderen, en waar er ruimte voor verbetering ligt. Een belangrijk inzicht uit haar onderzoek is dat de overheid weliswaar steeds meer aandacht heeft voor mantelzorg, maar tegelijkertijd worstelt met het bieden van adequate financiële bescherming aan mantelzorgers.

En nu komt het:

De overheid is namelijk bang dat financiële tegemoetkomingen de onbetaalde, morele plicht tot mantelzorg zullen verdringen. Mantelzorgers worden daarom voornamelijk verwezen naar de algemene sociale voorzieningen, zoals de bijstand, als zij financieel in de problemen komen door hun zorgtaken. Hoezo bijstand als het veel makkelijker kan?

Vanuit Mantelzorgelijk pleiten we al langere tijd voor mantelzorgbijslag, een vorm van financiële vergoeding zoals ouders krijgen als hun kinderen geboren worden.

Interessant is ook de rol die het persoonsgebonden budget (pgb) speelt. Het pgb biedt mantelzorgers weliswaar de mogelijkheid om betaald te worden, maar de overheid plaatst hier allerlei restricties op om de onbetaalde mantelzorg te behouden. Dit leidt tot onzekerheid over de rechtspositie van mantelzorgers, vooral bij risico’s als ziekte of werkloosheid.

Naast deze financiële aspecten, besteedt Kievits proefschrift ook aandacht aan de ondersteunende voorzieningen voor mantelzorgers en de rol die het privaatrecht kan spelen in het bevorderen van familie- en mantelzorg. Thema’s die volgens Kievit meer aandacht verdienen in het mantelzorgbeleid.

Het proefschrift is nu open access beschikbaar, waardoor geïnteresseerden de uitgebreide studie van Kievit kunnen raadplegen. Een zeer waardevolle bron voor de politiek, beleidsmakers, juristen en anderen die zich bezighouden met het ondersteunen van mantelzorgers in Nederland.