Morgen applaus. Overmorgen bezuinigen.

Morgen is het weer de Dag van de Mantelzorg.

Door heel Nederland staan wethouders, bestuurders, beleidsmakers en zorgorganisaties klaar om mantelzorgers in het zonnetje te zetten.

Er zijn bloemen. High tea’s. Lunches. Voorstellingen. Warme woorden over onmisbare inzet, bewonderenswaardige betrokkenheid en de kracht van onze zorgzame samenleving.

Er zal volop worden geklapt.

En overmorgen gaan diezelfde bestuurders weer verder met beleid dat nóg meer verantwoordelijkheid bij mantelzorgers neerlegt.

Want terwijl Nederland zich voorbereidt op een dag vol waardering, ligt er een kabinetsplan om vanaf 2029 huishoudelijke hulp als reguliere maatwerkvoorziening uit de Wmo te schrappen.

Een maatregel waarvan de gevolgen niet verdwijnen omdat ze in een beleidsnota als besparing worden gepresenteerd.

Dat is het bijzondere aan onze zorgzame samenleving. We bedanken mensen voor alles wat ze al doen, terwijl we ondertussen bedenken wat ze er nog bij kunnen krijgen.

Een schoon huis is geen luxe

Afgelopen vrijdag liet Omroep MAX in Meldpunt Actueel zien wat het mogelijke verdwijnen van huishoudelijke hulp betekent voor ouderen en hun naasten.

Voor iemand die zelf niet meer kan stofzuigen, dweilen of de badkamer schoonmaken, is huishoudelijke hulp geen luxe. Het is vaak een voorwaarde om zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen.

Bovendien doet een huishoudelijke hulp meer dan schoonmaken. Zij komt achter de voordeur. Ziet wanneer iemand achteruitgaat, wanneer de koelkast leeg blijft of wanneer het thuis niet meer goed gaat.

Dat verdwijnt niet uit de werkelijkheid omdat het uit een begroting wordt geschrapt.

Het kabinet wil dat mensen die zelf hulp kunnen regelen en betalen, dat ook doen. Voor anderen moet een vangnet blijven bestaan.

Prachtig. Een vangnet.

Maar wie gaat die hulp organiseren? Wie springt bij wanneer particuliere hulp onbetaalbaar of onvindbaar is? Wie houdt in de gaten of het thuis nog goed gaat?

We weten allemaal waar die vragen uiteindelijk terechtkomen.

Bij de mantelzorger. Diezelfde persoon voor wie morgen de bloemen worden besteld.

Bezuinigen op papier. De rekening bij een ander.

Het schrappen van huishoudelijke hulp kan een besparing opleveren op de gemeentelijke uitgaven.

Maar de vloer wordt er niet vanzelf schoon van. De badkamer evenmin.

Dus neemt een dochter het over. Of een partner die zelf al op leeftijd is. Of een zoon die zijn werkuren opnieuw moet aanpassen.

En als niemand het kan overnemen, blijft het werk liggen.

De kosten zijn daarmee niet verdwenen. Ze zijn alleen verplaatst.

Van de overheid naar gezinnen. Van gemeentelijke begrotingen naar particuliere huishoudens. Van betaalde ondersteuning naar onbetaalde arbeid.

En zolang we die rekening niet meetellen, kunnen we iedere bezuiniging een succes noemen.

Ons onderzoek De prijs van mantelzorg, onder 702 respondenten, laat zien wat mantelzorg mensen nu al kost.

55,3 procent ervaart inkomensverlies.

63,2 procent heeft spaargeld of financiële reserves moeten aanspreken.

En toch blijven we beleid ontwikkelen vanuit de veronderstelling dat er thuis altijd nog wel iemand is die iets kan overnemen.

Alsof mantelzorg een onuitputtelijke voorziening is. Gratis, flexibel en altijd beschikbaar.

Hoeveel is die waardering eigenlijk waard?

Morgen zullen bestuurders spreken over respect. Over erkenning. Over het belang van mantelzorgers.

Maar wat betekent die waardering wanneer dezelfde politiek onvoldoende rekening houdt met de gevolgen van haar eigen besluiten?

Wat is een bedankje waard als je tegelijkertijd voorzieningen wilt schrappen die voorkomen dat mantelzorgers nóg zwaarder worden belast?

En hoe geloofwaardig is een gemeente die mantelzorgers een feestelijke lunch aanbiedt, maar bij de uitvoering van beleid vooral kijkt hoe er meer op informele zorg kan worden teruggevallen?

Je kunt niet op maandag applaudisseren voor mantelzorgers en op dinsdag beleid maken alsof hun draagkracht onbeperkt is.

Dat is geen waardering. Dat is een pijnlijke tegenstelling tussen woorden en daden.

Natuurlijk mogen mantelzorgers morgen in het zonnetje worden gezet. Ze verdienen erkenning, aandacht en waardering.

Maar laten we vooral niet doen alsof een jaarlijkse feestdag iets zegt over hoe goed we voor hen zorgen.

Dat blijkt uit de besluiten die de overige 364 dagen worden genomen.

Daarom vraagt Stichting Mantelzorgelijk om vóór invoering van deze Wmo-maatregel onafhankelijk te onderzoeken wat de gevolgen zijn voor ouderen, de beschikbaarheid van hulp en de extra belasting van mantelzorgers.

Niet alleen berekenen wat de overheid bespaart, maar ook wat gezinnen daarvoor betalen. In geld, tijd, gezondheid en verloren inkomen.

En vooral: aantonen dat het beloofde vangnet in de praktijk daadwerkelijk werkt.

Want een overheid die mantelzorgers werkelijk waardeert, beschermt hen ook tegen de gevolgen van haar eigen beleid.

Morgen mogen de bloemen worden uitgedeeld.

Maar misschien moeten wethouders, bestuurders en beleidsmakers zich tijdens het applaus eens afvragen voor wie ze eigenlijk klappen.

Voor de mantelzorger die ze zo bewonderen?

Of voor de miljarden aan onbetaalde zorg waarop hun beleid inmiddels leunt?

Aanleiding: Omroep MAX, Meldpunt Actueel, 6 november 2026 – Mantelzorgers onder druk: wat als ook de huishoudelijke hulp wegvalt?