Gevolgen van Mantelzorg – Planning van zorg aan het einde van het leven

Vandaag is het mijn beurt om een blog te maken voor de serie “Bijkomende gevolgen van mantelzorg” met als onderwerp “Plannen van zorg aan het einde van het leven” Voor mij persoonlijk een lastig onderwerp want ondanks dat ik mij al langere tijd mentaal probeerde voor te bereiden kwam het overlijden van mijn vader toch nog heel onverwacht. Hij overleed na een relatief kleine ingreep in het ziekenhuis. Voor mij is een zorgplan niet direct aan de orde geweest, beslissingen moesten we als naasten in enkele uren maken, dat maakt het wat lastig voor mij.

Ondanks dat hoop ik met dit blog waardevolle inzichten en richtlijnen voor mantelzorgers, en ieder ander die hierbij betrokken is, te kunnen geven. Want het einde van het leven is een bijzonder kwetsbare periode wat om zorgvuldige planning en ondersteuning vraagt, zowel voor de persoon die stervende is als voor hun naasten.

Het plannen van zorg als het einde in zicht komt kan voor de mantelzorger emotioneel en fysiek een zware taak zijn. Ongeacht dit nu thuis of in een zorginstelling is, het is van cruciaal belang dat mantelzorgers en formele zorg nauw samenwerken om een zorgplan op te stellen dat de wensen en behoeften van de patiënt respecteert en hen comfort en waardigheid biedt in hun laatste dagen.

Samen kunnen zij ervoor zorgen dat de patiënt voor medische zorg en pijnbestrijding toegang heeft tot palliatieve zorg om symptomen van pijn en ongemak te verlichten en comfort te maximaliseren.   Ben je als mantelzorger op de hoogte wat je dierbare wel of niet wenst als het gaat om medische behandelingen zoals reanimatie, beademing etc.? Aarzel niet om dit duidelijk uit te spreken tegenover de artsen waarmee je te maken krijgt.

Thuissituatie

Is je dierbare thuis dan komen er een hoop praktische zaken op je af wat je moet regelen. Ten eerste de dagelijkse zorg en comfort, verzorging, hulp bij wassen en aankleden, hulp bij eten en drinken etc.  Bespreek met de huisarts van je dierbare welke vormen van ondersteuning beschikbaar zijn. Huisartsen kunnen doorverwijzen naar gespecialiseerde zorgdiensten en helpen bij het coördineren van zorg zoals:

Thuiszorgteams voor palliatieve zorg: Sommige organisaties bieden gespecialiseerde thuiszorgteams die getraind zijn in palliatieve zorg. Deze teams kunnen helpen met pijnbestrijding, symptoombeheer, en emotionele ondersteuning.

Hospices: Overweeg de optie van een hospice, een instelling die gespecialiseerd is in zorg voor mensen in de laatste levensfase. Hospices bieden medische, emotionele, en spirituele ondersteuning voor zowel de patiënt als de familie.

In de thuissituatie kan het noodzakelijk zijn om hulpmiddelen aan te moeten vragen, denk hierbij aan bijv.:

• Hoog/laagbed incl. een antidecubitusmatras voor comfort en voor de verzorging op bed, thuiszorgorganisaties zullen dit ook aangeven.
• Postoel om toiletbezoek gemakkelijker te maken.
• Een rolstoel voor mobiliteit
• Persoonlijke verzorgingsmiddelen: Incontinentiemateriaal, speciale voeding, en andere persoonlijke verzorgingsproducten kunnen het comfort van je dierbare verhogen.

Deze hulpmiddelen kun je huren/kopen via de thuiszorgwinkel en apotheek, zorgverzekeraars bieden vaak vergoedingen voor palliatieve zorg. Informeer bij je zorgverzekeraar welke diensten en hulpmiddelen worden vergoed.

Juridische en financiële zaken

Heeft je dierbare ooit zijn wensen laten vastleggen zorg dat je deze dan voorhanden hebt. In mijn eigen situatie is dit niet noodzakelijk geweest, maar je kan beter het zekere voor het onzekere nemen.

Wilsverklaringen: Zorg ervoor dat er een wilsverklaring of levenstestament is waarin de wensen van je dierbare duidelijk zijn vastgelegd.

Machtigingsdocumenten: Zorg voor een medische volmacht en een financiële volmacht, zodat iemand anders beslissingen kan nemen als je dierbare dat niet meer kan.

Betrek de familie: Zorg ervoor dat andere familieleden op de hoogte zijn van de wensen van je dierbare en dat iedereen op dezelfde lijn zit.

Tot zover de praktische kant…

Ondersteuning voor de mantelzorger zelf

Zelfzorg: Mantelzorg kan fysiek en emotioneel uitputtend zijn. Zorg ervoor dat je als mantelzorger ook tijd neemt voor eigen welzijn en rust. Zoek steun bij familie en vrienden.

Respijt zorg: Maak gebruik van respijtzorg om tijdelijke verlichting te krijgen van de zorgverantwoordelijkheden.

Vrijwilligers: Veel organisaties bieden vrijwilligers aan die getraind zijn in palliatieve zorg. Deze vrijwilligers kunnen praktische en emotionele ondersteuning bieden, zoals waken bij de patiënt of de mantelzorger ontlasten.

Zorg in ieder geval voor een back-up plan voor het geval je zelf even niet beschikbaar kunt zijn om te zorgen. Wees niet bang om hulp te vragen!

Ondersteuningsgroepen: Sluit je aan bij ondersteuningsgroepen voor mantelzorgers waar je ervaringen kunt delen en advies kunt krijgen. Het delen van ervaringen kan veel steun bieden, zo heb ik het als zeer waardevol ervaren op het community platform hier van Mantelzorgelijk.

Waardig – Waardevol

Het meest waardevol is om deze laatste heftige periode zo comfortabel en fijn als mogelijk met elkaar door te kunnen brengen. Creëer een warme sfeer op dusdanige wijze waar je dierbare zich prettig bij voelt. En heel cliché misschien, maar blijf communiceren met je dierbare, met je naasten, luister naar elkaar. Zelfs als je denkt dat de persoon het niet meer begrijpt of er niet meer direct op reageert, het gehoor is het laatste wat uitvalt. Zo is mij verteld…

Palliatieve zorg: er is nog zoveel waardevolle informatie meer hierover te verkrijgen, die kennis heb ik zelf niet voldoende en zou er met een blog niet genoeg aan hebben. Daarom verwijs ik graag naar de serie blogs “Wat is palliatieve zorg?” geschreven door Marjolijn Bruurs op het platform van Mantelzorgelijk.

*Mantelzorger,  Laat steun van de mensen om je heen je kracht geven!*