Zijn vrouw heeft méér zorg nodig. Maar krijgt minder.

Soms lees je een verhaal waarbij je je afvraagt hoe we dit in Nederland normaal zijn gaan vinden.

Op PlusOnline verscheen een artikel over een echtpaar van 84 en 86 jaar. De vrouw ontvangt dagelijks thuiszorg. Haar man neemt een groot deel van de overige verzorging op zich. Hun wens is eenvoudig: zo lang mogelijk samen thuis blijven wonen.

Wanneer de gezondheid van de vrouw achteruitgaat, krijgt het echtpaar het advies om een Wlz-indicatie aan te vragen. Logisch, want haar zorgbehoefte neemt toe.

Maar vervolgens gebeurt er iets opmerkelijks.

Door de overgang naar de Wlz stijgt de eigen bijdrage tot ruim 700 euro per maand. Terwijl de dagelijkse verzorging nauwelijks verandert.

Het echtpaar kan die rekening niet dragen en besluit de professionele zorg terug te brengen van zeven naar vier ochtenden per week.

Niet omdat mevrouw minder zorg nodig heeft. Maar omdat de zorg te duur wordt.

En wie moet het verschil opvangen? Haar echtgenoot. Een man van 86 jaar.

De zorg verdwijnt niet als je ervoor moet betalen

Dat is wat mij zo raakt aan dit verhaal. We spreken over een financiële eigen bijdrage alsof die uitsluitend gevolgen heeft voor de portemonnee. Maar wanneer mensen daardoor noodzakelijke professionele zorg verminderen, heeft dat ook gevolgen voor de verdeling van de zorgtaken.

De zorgvraag blijft immers bestaan.

Er moet nog steeds worden geholpen met wassen, aankleden en andere dagelijkse handelingen. Alleen is er minder professionele hulp beschikbaar.

En dus komt er meer terecht bij degene die toch al zorgt.

In dit geval een 86-jarige man, die zelf ook ouder wordt en voor wie het steeds zwaarder kan worden om zijn vrouw te verzorgen.

Hoeveel kan hij nog aan? Heeft hij voldoende tijd om te herstellen? En wat gebeurt er als hij zelf ziek wordt?

Dat zijn geen vragen voor later. Die horen nú op tafel te liggen.

Een indicatie moet zekerheid bieden, geen nieuwe problemen veroorzaken

De Wet langdurige zorg is bedoeld voor mensen die blijvend intensieve zorg of toezicht nodig hebben. Een Wlz-indicatie kan helpen om passende zorg te organiseren, ook thuis.

Maar de overgang van zorg vanuit de zorgverzekering naar de Wlz kan financieel ingrijpend zijn. De eigen bijdrage wordt onder meer bepaald door inkomen, vermogen en de vorm van zorg.

Juist daarom moeten mensen vooraf weten wat een indicatie financieel betekent en welke mogelijkheden er zijn.

Want wat zegt het over ons zorgstelsel wanneer mensen minder professionele hulp gaan inzetten, niet omdat ze die niet nodig hebben, maar omdat ze de rekening niet kunnen betalen?

De mantelzorger is geen gratis vervanging

We hebben het voortdurend over langer thuis wonen, samenredzaamheid en de belangrijke rol van naasten.

Maar er zit een grens aan wat je van mensen kunt vragen.

Een partner van 86 jaar is geen onbeperkte zorgvoorziening. Zijn liefde voor zijn vrouw betekent niet dat hij automatisch meer zorgtaken kan overnemen zodra professionele hulp financieel moeilijk bereikbaar wordt.

En toch is dat precies het risico.

Wat op papier een besparing lijkt, kan in de praktijk betekenen dat de mantelzorger meer moet doen.

Zonder extra inkomen. Zonder professionele ondersteuning voor die extra taken. En mogelijk ten koste van de eigen gezondheid.

Dat is geen zorg die goedkoper is geworden. Dat is zorg waarvan een deel van de kosten en verantwoordelijkheid bij iemand anders terechtkomt.

Wie houdt bij wat dit mantelzorgers kost?

Bij Mantelzorgelijk zien we steeds opnieuw hoe gemakkelijk de inzet van mantelzorgers als vanzelfsprekend wordt beschouwd.

Maar wie onderzoekt wat er gebeurt wanneer mensen professionele zorg verminderen vanwege de eigen bijdrage? Wie brengt in beeld hoeveel extra uren mantelzorg daardoor nodig zijn? En wie beoordeelt of de mantelzorger die verantwoordelijkheid überhaupt kan dragen?

Als we de betaalbaarheid van zorg bespreken, moeten we verder kijken dan de uitgaven van het zorgstelsel.

We moeten ook kijken naar de prijs die mantelzorgers betalen. In tijd, energie, gezondheid en financiële zekerheid.

Want een echtpaar dat samen oud wil worden, zou niet voor de keuze moeten komen te staan tussen betaalbare zorg en steeds meer verantwoordelijkheid voor een hoogbejaarde partner.

De zorgbehoefte verdwijnt niet wanneer professionele zorg onbetaalbaar wordt.

De rekening verschuift.

En zolang we niet zichtbaar maken waar die rekening terechtkomt, blijven we doen alsof mantelzorg onbeperkt beschikbaar is.

De vraag is niet alleen wat professionele zorg kost. De vraag is ook wat het kost als we die zorg níét leveren.

*Aanleiding: [PlusOnline – Dezelfde thuiszorg, maar ineens €700 per maand meer betalen. Hoe kan dat?](https://www.plusonline.nl/het-verpleeghuis/dezelfde-thuiszorg