Familieconflicten: je dierbare zorgontvanger

De zorg voor een oudere dierbare kan de dynamiek in de relatie beïnvloeden.

“De relatie kan anders gaan aanvoelen als de een afhankelijk wordt van de ander,” zegt Nancy Schlossberg, emeritus-hoogleraar begeleidingspsychologie aan de universiteit van Maryland en auteur van Too Young To be Old.

“Je voelt je wellicht boos of gefrustreerd omdat je ouder ziek is geworden. Je kunt je schuldig voelen omdat je ergens wenst dat jij niet de mantelzorger hoefde te zijn. Daarentegen kan je vader of moeder zich boos, schuldig en hulpeloos voelen omdat ze zo afhankelijk zijn en niet meer voor zichzelf kunnen zorgen. Aan de andere kant kan hij of zij zich ook dankbaar voelen voor je hulp.”

Hier zijn wat stappen die je kunt nemen om te voorkomen dat je vervelende, onaangename gevoelens ontwikkelt en waarmee je de relatie in balans kunt houden.

1. Vraag je dierbaren hoe ze oud willen worden.

“Het werkt beter als het gesprek vanuit dat kader wordt benaderd, omdat het de waardigheid van de oudere persoon in stand houdt,” aldus Barry J. Jacobs, klinisch psycholoog. “Als je het samen eens wordt over een overkoepelend doel, is het makkelijker om uit te zoeken hoe je dat doel kunt bereiken,” zegt hij.

Ondanks dat is het toch belangrijk om noodplannen te maken voor het geval het niet goed blijkt te werken in een bepaalde woonsituatie of met een bepaalde zorgregeling.

2. Respecteer de wensen van je dierbare.

“Laat de oudere persoon zoveel mogelijk zelf beslissen,” zegt Schlossberg.

Of dat nou betekent wat hij of zij voor lunch wil eten, wat ze op tv willen zien of naar welk museum ze willen voor een uitstapje, als je hen inspraak geeft in de besluitvorming, behoud je hun waardigheid en gevoel van autonomie. Dit verlicht het gevoel van afhankelijkheid van de zorgontvanger maar ook de last van het beslissen voor de mantelzorger. “Probeer ook om de persoonlijke ruimte van de zorgontvanger in acht te nemen. Hang niet voortdurend dicht om de persoon heen maar neem wat fysieke afstand in acht,” zegt Eve Preston, psychologe in New York City.

3. Maak aanpassingen.

Als je dierbare iets wil doen dat niet realistisch is vanwege lichamelijke of cognitieve beperkingen, “waardeer dan de wensen van die persoon, maar stimuleer aanpassingen om de veiligheid te handhaven,” aldus Preston.

Dat kan betekenen dat je met een rolstoel of een scootmobiel naar het park gaat in plaats van de oudere persoon de hele tijd te laten lopen. Als de persoon in zijn of haar huis wil blijven, maar het niet veilig is om hen zelf te laten koken, probeer er dan voor te zorgen dat er altijd iemand is (familielid, thuiszorg) die een paar uurtjes toezicht houdt, rond etenstijd. “Het komt allemaal hier op neer: hoe zorg je voor je oudere ouder en hoe kun je hem of haar in staat stellen zo lang mogelijk te leven zoals hij of zij dat wil, zonder hun leven over te nemen.”

4. Breng geen plotselinge veranderingen aan.

Wanneer de routines of de leefsituatie van een dierbare veranderd moeten worden, “is er vaak tijd om de zaadjes voor verandering te planten,” zegt Jacobs.

Als er grote veranderingen nodig zijn, stel dan wijzigingen voor en leg uit waarom ze belangrijk zijn, voor gemak, optimale zorg, veiligheid of welke andere reden dan ook. “Laat de kwestie rusten en kom er dan op terug,” zegt Jacobs. “Breng veranderingen langzaam aan, zodat mensen de kans krijgen om zich aan te passen aan, en vertrouwd te maken met het idee.”

5. Zorg dat alle betrokkenen op een lijn liggen met elkaar

“Als je dierbare de noodzaak van bepaalde veranderingen of vormen van zorg ontkent of zich om bepaalde redenen verzet, onthoud dan dat je soms ‘samen sterker staat,” aldus Jacobs. “Als jij en je broers en zussen het eens zijn (over wat het beste is voor mamma of pappa), kun je met een stem spreken, en dat helpt vaak om de weerstand van de oudere ouder weg te nemen,” zegt hij. “Het idee is niet om de oudere ouder te intimideren, maar om vriendelijk en voorzichtig uit te leggen waarom bepaalde veranderingen nodig zijn. Deze aanpak kan helpen om conflicten te voorkomen.”

6. Zoek naar nieuwe bronnen van positiviteit.

Betrek je dierbare erbij, waar hij of zij ook is. Als de persoon goed functioneert, kun je overwegen om samen aan een ‘kunstproject’ te werken, een puzzel te doen of om samen te koken. Als de persoon ziek is, “breng dan wat tijd door met herinneringen ophalen en samen door fotoalbums bladeren,” zegt Schlossberg.

“Wees een goeie luisteraar,” zegt ze. “Vind het niet erg als je het verhaal al eerder hebt gehoord.” Samen naar een interessant luisterboek luisteren of andere dingen doen die haalbaar zijn kan goed zijn voor het humeur van je dierbare, en het delen van positieve ervaringen maakt jullie band alleen maar sterker.

Door Stacey Colino

is vertaalster, musicus en werkt als taalcoach voor Rosetta Stone. Ze woont en werkt in Florida, in de Verenigde Staten.

Dit bericht heeft 1 reactie

  1. Mooie tips, waar ik wel iets mee kan.
    Maar vanuit het perspectief van de mantelzorger ook wel weer heel lastig. Als mantelzorger ben je degene die zich moet aanpassen, die veel tijd en energie moet stoppen in het begeleiden van je ouder of partner en die nauwelijks gelegenheid en ruimte heeft om het eigen verdriet te verwerken of een eigen leven te leiden. Die kant wordt zo vaak vergeten.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Back To Top