Zo ga je om met ‘lastige familie’

Vraag verzorgende: ‘Soms vind ik het moeilijk om met familieleden van cliënten om te gaan. Vooral als ze achterdochtig zijn of betweterig. Hoe ga ik hiermee om?

Antwoord ouderenpsychologe Sarah Blom: ‘Een lastige dochter, een moeilijke zoon, een irritante zus. Het zijn veelgehoorde termen in de ouderenzorg. Familie wordt meer dan eens erg lastig bevonden in de omgang. Iets wat de familie zelf vaak haarfijn aanvoelt. En dit is link: als je het idee hebt dat anderen je een moeilijk mens vinden, word je (onbewust) lastiger in de omgang. Je gaat je moeilijker opstellen. Dit fenomeen heet selffulfilling prophecy en is uiterst krachtig.

Het is erg belangrijk om het contact met familie goed te houden. Immers, tevreden familie leidt tot een betere (werk)sfeer maar bovenal tot een gelukkigere cliënt. Een cliënt voelt vaak haarfijn aan dat het niet botert tussen de belangrijkste mensen in zijn leven: de mantelzorger en de zorgverlener.
Het leidt tot stress en somberheid, wat weer zorgt voor een snellere achteruitgang.

Helaas is een plezierige omgang geen vanzelfsprekendheid. Regelmatig is er sprake van irritatie, van onuitgesproken verwachtingen, achterdocht en boosheid bij beide partijen. Kritiek die veel gevallen overigens niet wordt geuit door een naaste, uit angst voor represailles naar hun kwetsbare familielid. En dan heb je een groter probleem. Familieleden gaan onderling hun ongenoegen spuien en zo ontstaat er al snel een gespannen sfeer op de afdeling, die zich nog maar moeilijk laat indammen.

Een goede samenwerking begint erbij dat je écht oog hebt voor de moeilijkheden van familie. Dat je alert bent op bepaalde signalen, bepaalde gedragingen die een voorbode kunnen zijn voor conflicten. Wanneer iemand bijvoorbeeld telkens normaal gedrag van zijn naaste met dementie eist, alles uit handen neemt, na 1,5 jaar nog altijd 3 à 4 keer per dag op bezoek komt of juist helemaal niet meer op bezoek komt, is er mogelijk sprake van een gecompliceerde rouwproces. De belasting is hoog, de spanning en stress is hoog en men kan meestal nog maar weinig verdragen.

De vlam slaat dan snel in de pan. Ook wanneer een familielid ineens erg snel achteruitgaat, zet dit alles op scherp. Je moet dan niet verbaasd zijn wanneer die vriendelijke dochter van mevrouw Janssen zich ineens vijandig of zelfs agressief opstelt in het contact. Hoe meer agressie, hoe groter waarschijnlijk de zorgen en het intense verdriet die hieraan ten grondslag liggen. Heb je hier geen oog voor en ga je gelijk begrenzen (‘Zeg, dat doen wij hier niet, doet u eens even normaal, dit pik ik niet’), dan zal de spanning waarschijnlijk uitmonden in een langlopend conflict. Je raakt elkaar kwijt. Omgaan met familie betekent oog hebben voor hun psychische belasting en beschikken over belangrijke gesprekstechnieken in het contact. Zodat je elkaar vindt in de zorg. In plaats van elkaar kwijtraakt.

Het is mijn missie als ouderenpsycholoog om de 'binnenwereld' van de mens met dementie, de naaste en zorgprofessional te onthullen. Zodat we met meer begrip en kennis eindeloos véél voor hen kunnen betekenen. Achter het gedrag gaat een rijke belevingswereld schuil. Als we haar kennen, worden de mogelijkheden immens. Door middel van muziek, theater en psychologie neem ik u mee in deze bijzondere wereld. Voor meer info: www.dementieintheater.nl

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Back To Top