Een bijzondere rechtszaak

Naast het mantelzorgen voor mijn echtgenoot, werk ik fulltime als HR Manager. Het arbeidsrecht vormt voor mij al jaren één van de meest fascinerende onderdelen van mijn werk. Niet zo gek dus dat ik zoveel mogelijk (arbeids)rechtszaken probeer te volgen. Zo las ik recent over een bijzondere rechtszaak die ook mantelzorgers kan raken.

Wat was het geval?

Er was vanuit het PGB een zorgovereenkomst van opdracht overeengekomen. De zorgverlener werd ingezet als persoonlijk individueel begeleider met als taken het toedienen van medicatie, het verzorgen van maaltijden en begeleiding buitenshuis en naar ziekenhuisafspraken.

De zorgverlener werd ziek, waarop de overeenkomst van opdracht werd beëindigd. De zorgverlener werd hier door het zorgkantoor over geïnformeerd.

Rechtszaak

De zorgverlener stapte naar de kantonrechter omdat de beëindiging in haar ogen niet rechtsgeldig was. Zij voerde aan dat ze niet als zelfstandige had gewerkt, maar in loondienst was. En eiste vervolgens loondoorbetaling tijdens ziekte.

Tijdens de rechtszaak overleed de zorgbehoevende. De rechtszaak ging daarom verder tegen de erfgenamen. Hoewel dit tijdens de rechtszaak niet ter sprake is gekomen, is mijn aanname dat de erfgenamen tevens mantelzorger waren.

Uitspraak

De kantonrechter oordeelt dat er geen sprake was van een overeenkomst van opdracht maar van een arbeidsovereenkomst. Waarom kwam de kantonrechter tot deze conclusie? Zijn argumenten:

• De zorgverlener werkte al voor langere tijd met een vast uurloon en onder inhouding van loonbelasting . Ook werd er vakantiegeld betaald.
• Het uurloon van € 23,00 lijkt een redelijk loon voor een werknemer.
• De zorgverlener liep geen ondernemersrisico; zij werkte gemiddeld 25 uur per week en had geen andere inkomsten.

Omdat er volgens de kantonrechter sprake was van een arbeidsovereenkomst, was de beëindiging ongeldig. Hierdoor was de zorgverlener – automatisch – bij de erfgenamen in dienst. De erfgenamen moesten uiteindelijk drie (!) maanden salaris betalen. Een uitspraak die ik niet alleen bizar vind, maar ook uitermate zorgelijk voor mantelzorgers.

Deze kantonrechter keek vooral naar de wijze waarop de vergoeding werd uitbetaald. Ik kan meerdere argumenten bedenken waarom de uitspraak anders had kunnen (en misschien wel moeten) zijn. Toch toont deze uitspraak aan hoe zwak of kwetsbaar de positie van mantelzorgers ook in de rechtsspraak kan zijn.

Mijn tips

• Zorg dat een overeenkomst van opdracht ook financieel een overeenkomst van opdracht blijft. Onder andere door met de zorgverlener af te spreken dat er maandelijks een factuur of urendeclaratie wordt ingediend. En dat het geld voor de gewerkte uren door de SVB rechtstreeks – zonder inhouding van loonbelasting – naar de bankrekening van de zorgverlener over wordt gemaakt.
• Neem in de overeenkomst van opdracht de ontbindende voorwaarde op dat de overeenkomst bij overlijden van de zorgvrager per direct eindigt.
• Beëindig een overeenkomst van opdracht na maximaal drie jaar – ook al ben je nog zo blij met de zorgverlener, ook als is vervanger vinden nog zo’n grote uitdaging. In een geheel andere zaak oordeelde de kantonrechter dat een uitzendkracht in vaste dienst was bij de opdrachtgever. Eén van de overwegingen hierbij was dat de uitzendkracht al langer dan drie jaar bij de opdrachtgever werkte. Je moet er toch niet aan denken dat een zorgverlener van je naaste na 3 jaar naar de rechtbank stapt en er ineens niet alleen sprake is van een arbeidsovereenkomst, maar de zorgverlener zelfs in vaste dienst is.

Tot slot een oproep aan de politiek: pak de zelfgecreëerde handschoen breed op en maak vaart met de bescherming van de positie van de vele mantelzorgers die Nederland inmiddels rijk is.