Wie zorgt er straks voor mij?

Toen ik jong was, droomde ik net als velen van een eigen huis, een gezin, een stabiele baan – de bekende mijlpalen. Maar het leven had andere plannen. Ik werd mantelzorger voor mijn vader, een rol die mijn wereld op zijn kop zette. Mijn eigen huis moest ik opgeven, kreeg zelf behoorlijke gezondheidsklachten, ging parttime werken en een eigen gezin bleef uit.

Dat was geen keuze, maar noodzaak: het gebrek aan voldoende ondersteuning heeft het ernaar gemaakt. De zorgorganisatie kon mijn vader zijn zorg niet langer waarborgen, en mijn verzoek om hulp bij de welzijnsorganisatie liep op niets uit.

Familiezorg

Nu las ik van de week een artikel over hoe we allemaal moeten nadenken over onze oude dag, en ik kan niet anders dan me opnieuw af te vragen: wie zorgt er straks voor mij? Het artikel wijst erop dat we een ‘culturele shift’ nodig hebben. We moeten meer zelf regelen en minder vertrouwen op de overheid of professionele zorg. Maar wat als je, zoals ik, al veel hebt moeten opofferen? Hoe kan ik nog vooruitplannen nu ik als bijna zestiger mijn eigen leven nog aan het opbouwen ben?

In Zuid-Europa, zo wordt gezegd, is familiezorg vanzelfsprekend. Hier in Nederland hebben we een systeem dat jarenlang draaide op professionele ouderenzorg. Maar dat systeem verandert, en volgens de experts is het hoog tijd dat we dat beseffen. Toch voel ik een knoop in mijn maag als ik lees dat “we steeds meer zelf moeten regelen”. Wat als je geen eigen gezin hebt om op terug te vallen? Wat als je al je tijd en energie hebt gegeven aan het zorgen voor een ander?

Confronterend

De cijfers uit het artikel zijn confronterend. Bijna twee derde van de Nederlanders vindt dat de overheid verantwoordelijk is voor ouderenzorg. Tegelijkertijd heeft diezelfde groep weinig vertrouwen dat het ook daadwerkelijk goed geregeld wordt. Dat gevoel herken ik. Het lijkt alsof beleidsmakers uitgaan van een ideale wereld waarin iedereen de middelen en netwerken heeft om zijn oude dag perfect te plannen. Maar wat als je leven niet volgens dat boekje is verlopen?

Ik begrijp dat we als samenleving moeten veranderen. We worden ouder, de zorg wordt duurder, en er zijn simpelweg niet genoeg handen om de groeiende zorgvraag aan te kunnen. Maar ik vraag me af of die “verandering” wel rekening houdt met mensen zoals ik, mensen die de nodige middelen niet binnen handbereik hebben.

Misschien is het tijd dat we niet alleen nadenken over stenen – huizen die aangepast zijn voor later – maar ook over mensen. Hoe zorgen we ervoor dat niemand achterblijft in deze culturele shift? Hoe geven we mensen zoals ik het gevoel dat ze niet tussen wal en schip gaan vallen?

Vooralsnog blijft mijn vraag onbeantwoord. Wie zorgt er straks voor mensen zoals ik?