Welkom bij ….. de postcode-waarderingsloterij!

Het is haast niet te geloven maar mantelzorgers, de ruggengraat van ons zorgsysteem, worden in ons land schokkend ongelijk gewaardeerd. We hebben het van de week kunnen horen van Marjolijn…Een recent onderzoek naar het mantelzorgcompliment laat een onthutsend beeld zien: terwijl sommige gemeenten €200 uitkeren, krijgen anderen slechts een bloemetje of zelfs helemaal niets. En dan te bedenken dat deze mantelzorgers onmisbaar zijn in een systeem dat steeds meer op hun inzet leunt.

Mantelzorgers vullen de gaten op in de zorg

De zorg is in de afgelopen jaren steeds meer verschoven naar de samenleving. Gemeenten kregen in 2015 veel geld om mantelzorgers te waarderen, zo beweerde staatssecretaris Maeijer onlangs nog. Waar is dat geld dan ingestoken als het met de waardering zo belabberd is gesteld? Terwijl dus de ene gemeente een ruimhartig bedrag toekent, wordt in andere gemeenten het mantelzorgcompliment simpelweg afgeschaft. In Huizen bijvoorbeeld, waar mantelzorgers sinds 2021 helemaal geen waardering meer krijgen.

En ondertussen worden wel steeds meer zorgtaken op hun schouders afgewenteld, vaak met grote impact op hun eigen leven, werk en gezondheid….

Een postcodeloterij 

Mantelzorgelijk heeft zich hier al eerder over gebogen en kwam tot een vergelijkbare conclusie: de waardering van mantelzorgers voelt als een postcodeloterij. Afgelopen november, daags na de dag van de mantelzorg, sprak Marjolijn zich hier in een vlog zo krachtig over uit. (Herinner je je vast nog wel: die kookworkshop “bolus bakken”)

Dit recente onderzoek bevestigt onze vermoedens. Het kan niet zo zijn dat een mantelzorger in de ene gemeente een eerlijke compensatie ontvangt, terwijl een mantelzorger met precies dezelfde inspanning in een andere gemeente wordt afgescheept met een bos bloemen of zelfs niets.

Een belediging in plaats van erkenning

Het schrijnende is niet alleen de ongelijkheid, maar vooral de achterliggende boodschap: mantelzorg lijkt in sommige gemeenten nauwelijks als waardevol te worden erkend. In Pekela worden cadeaubonnen verloot (!) onder mantelzorgers, net als een loterij dus. In andere gemeenten krijgen zij een theatervoorstelling of een lunch aangeboden, terwijl ze noodgedwongen minder gaan werken of zelfs hun baan opzeggen om de zorg vol te kunnen houden. Een cadeaubon of een etentje als “waardering” voor jarenlang onbetaald werk? Dat is geen blijk van dankbaarheid, dat is een belediging.

Gemeenten bepalen zelf, mantelzorgers betalen de prijs

De verschillen per gemeente zijn absurd. In Alkmaar, Baarn en Drimmelen krijgen mantelzorgers een eerlijke waardering van €200. Maar in Groningen krijgen zij slechts zes coupons voor ontspanning, en in Veendam moeten ze het doen met een klein presentje. Wat rechtvaardigt deze verschillen? Is de ene mantelzorger minder waardevol dan de andere? Krijgen zorgvragers in de ene gemeente betere hulp dan in de andere? Het is een loterij zonder eerlijkheid, terwijl de inzet overal even groot is.

Structurele waardering

Wat nodig is, is een landelijke standaard. Mantelzorgers zijn geen liefdadigheidsinstelling die afhankelijk moet zijn van de willekeur van gemeentelijk beleid. Het kan niet zo zijn dat mensen die de zorg voor hun naasten dragen, zelf onder de druk bezwijken. Een eerlijke financiële tegemoetkoming, naast andere faciliteiten zoals respijtzorg en mentale ondersteuning, moet de norm worden!

Genoeg is genoeg!

Mantelzorgers laten zich niet langer afschepen. Het is tijd dat gemeenten hun verantwoordelijkheid nemen en het beschikbare geld daadwerkelijk besteden aan wie het toekomt: de mensen die dag in dag uit klaarstaan voor hun naasten. Wij roepen gemeenten, de staatssecretaris van VWS en de Tweede Kamer op om werk te maken van een eerlijke en landelijke waardering. Want zonder mantelzorgers stort ons zorgsysteem echt in. Dat laten we toch niet gebeuren???

Ben je ook mantelzorger en voel je je ondergewaardeerd? Sluit je als vriend bij Mantelzorgelijk aan. Samen sterker, samen maken we lawaai!