Waar eindigt burenhulp en begint mantelzorg?

Er wordt door beleidsmakers steeds meer ingezet op ‘zorgzame buurten’. Laatst las ik zelfs ergens: ‘mantelzorgers zijn hot!’ De verwachting lijkt steeds meer te verschuiven naar naasten en nu ook buren en buurtgenoten, die een grotere rol moeten spelen in de zorg voor elkaar om de gevraagde zorg nog aan te kunnen. Maar werkt dat ook zo in de praktijk?

Aan de andere kant hoor ik vaak: “Ik ga echt niet de billen van de buurman wassen!” Een duidelijke grens, toch? Ik herken die uitspraak zelfs van de tijd dat ik voor mijn eigen vader zorgde. Maar wat als je lieve, oude buurman niemand anders heeft? Wat als de thuiszorg afzegt of niet voldoende zorg kan bieden? Schuift de grens voor wat je als buur aan zorg zou willen leveren dan niet vanzelf op? Eerst help je met een boodschapje, dan een maaltijd, administratie, ritjes naar de dokter… en voor je het weet, ben je dus toch die mantelzorger, zonder dat je het doorhad.

De onzichtbare grens tussen helpen en zorgen

Ik ken mezelf: als mijn buurvrouw echt in de problemen zit, zou ik haar helpen. Maar stel dat zij structureel zorg nodig heeft? Wat als je daarnaast al zorgt voor een familielid met Alzheimer? Zoals ik voor mijn vader deed en nu steeds meer mensen moeten doen op verpleeghuisplekken thuis? Dan heb je niet alleen je betaalde werk en een gezin om draaiende te houden, maar ook nog extra zorgtaken bovenop de intensieve zorg die je al levert aan je eigen familielid. Hoe regel je dat in vredesnaam allemaal?

Zorgzame buurten klinken prachtig op papier, romantisch zelfs. Bijna zoals op het AI gegenereerde plaatje boven dit blog. Geen rolstoel maar je zorgintensieve buurman op je … grasmaaier?  Uhmm, wat weet AI, wat wij niet weten? Een nóg groter tekort aan hulpmiddelen in de toekomst? Is een ritje op de grasmaaier van je sterke, jonge buur een nieuw soort dagbesteding voor de verwarde kwetsbare burger? Hey, wacht! Er valt me trouwens nog iets op.. Bestaan er in die toekomstige zorgzame buurten überhaupt nog wel hulpmiddelen? Ik zie namelijk ook een klein, schattig buurjongetje met maar één beentje. Dat arme gastje zit op een plankje met maar en poot.. Waar is zijn rolstoel gebleven? Ook wegbezuinigd?

Maar even back to reality want ik sla nu geloof ik een beetje door. AI is geen werkelijkheid en nog lang niet perfect. Net als het plan van zorgzame buurten. In de werkelijke praktijk schuift de verantwoordelijkheid idd steeds meer richting burgers. Terwijl er anderzijds duizenden mantelzorgers zwaar overbelast zijn, vaak door het harde zorgen zelf volledig op hun tandvlees lopen en nu al géén goede ondersteuning kunnen krijgen. Of je moet mazzel hebben en de juiste postcode hebben. Serieus Mantelzorgelijk dus..

Waar eindigt dit?

We lijken steeds meer richting een samenleving te gaan waarin ‘samenredzaamheid’ en ‘mantelzorg’  toverwoorden voor beleidsmakers zijn. Maar hoe realistisch is dat? Moeten de buren van vandaag de dag écht meer voor elkaar gaan doen, of verschuift de zorg op een manier die uiteindelijk niet houdbaar is?

Wat vind jij? Waar ligt volgens jou de grens tussen burenhulp en mantelzorg? Laat je het weten in de reacties? Ik ben heel benieuwd!