Veel voorkomende gevolgen van mantelzorg: 2 Angsten

Mantelzorg is een politieke keuze als gevolg van de stijgende kosten van de gezondheidszorg. Maar werkt het echt zo, of zien de politiek en beleidsmakers het grotere plaatje echt niet? Als mantelzorgexperts durven wij inmiddels wel te stellen dat hoe langer en intensievere we mantelzorg aan onze dierbaren moeten bieden, hoe hoger de gezondheidszorgkosten uiteindelijk zullen uitpakken. We krijgen namelijk schaduwpatiënten achter de patiënten. Vergeet niet dat mantelzorg in veel gevallen veel meer is dan gebruikelijke zorg voor je kind, partner, ouders of een andere dierbare.

Intensieve mantelzorg begint voor veel van onze lotgenoten inmiddels behoorlijk zijn tol te eisen en gaat ten koste van hun eigen leven en gezondheid. Met alle gevolgen van dien. Daarom zullen we de komende weken een reeks blogs schrijven over veel voorkomende gevolgen van mantelzorg. Vandaag deel -2- van deze serie: Angsten

Angstgevoelens bij mantelzorgers kunnen uit verschillende bronnen voortkomen en worden vaak beïnvloed door de complexiteit en stress van de zorgsituatie waarin zij zich bevinden. Enkele mogelijke oorzaken van angstgevoelens zijn o.a. de verantwoordelijkheid die mantelzorgers dragen voor de zorg, ze maken zich zorgen over de gezondheid en het welzijn van hun dierbare. Daarnaast de onzekerheid over de toekomst en de mogelijke veranderingen in de zorgsituatie kan angst teweegbrengen.

Wat we vaak zien is dat mantelzorgers niet zo gauw uit zichzelf hun angsten uitspreken met alle gevolgen van dien. Het signaleren van angstgevoelens bij mantelzorgers vereist daarom de aandacht van het netwerk om hun heen, hun eigen sociale kring maar zeer zeker ook de formele zorgverlener als deze deel uitmaakt van de te verlenen zorg. Het herkennen van angstgevoelens bij mantelzorgers vereist alertheid op zowel verbale als non-verbale signalen, te denken aan verandering in gedrag, fysieke symptomen, emotionele uitdrukkingen en lichamelijke klachten.

Het is belangrijk om op te merken dat deze tekenen niet exclusief zijn alleen voor angst; ze kunnen ook wijzen op andere vormen van stress of emotionele belasting. Een open communicatie met de mantelzorger en het bieden van een ondersteunend kader zijn essentieel om de signalen te herkennen en aan te pakken. Want wat we hierin niet mogen vergeten: angstgevoelens bij mantelzorgers kunnen verschillende nadelige effecten hebben op niet alleen hun eigen welzijn maar tevens op die van de zorgvrager.

Welke gevolgen angstgevoelens kunnen veroorzaken zijn o.a.:

1. Fysieke gezondheid: langdurige angst kan leiden tot fysieke gezondheidsproblemen zoals vermoeidheid, slapeloosheid, spijsverteringsproblemen en een verzwakt immuunsysteem.
2. Emotioneel welzijn: angst kan leiden tot gevoelens van overweldiging, stress, prikkelbaarheid en zelfs depressie (dit laatste is uitvoerig besproken in deel-1- van onze serie) Dit alles bij elkaar kan de kwaliteit van de relatie tussen de mantelzorger en zorgvrager nadelig beïnvloeden.
3. Zorgkwaliteit: als gevolg van angst kunnen mantelzorgers moeite hebben met het verlenen van effectieve zorg. Als angstgevoelens gaan overheersen kan de aandacht en concentratie verminderen, wat kan leiden tot fouten of een verminderde kwaliteit van zorg.
4. Sociale isolatie: mantelzorgers kunnen angst ervaren met betrekking tot het sociale aspect van hun leven, wat kan leiden tot isolatie. Angst kan hen weerhouden om hulp te vragen of steun te zoeken bij anderen.
5. Overbelasting en burn-out: Langdurige angst kan bijdragen aan overbelasting en uiteindelijk een burn-out. Mantelzorgers kunnen zichzelf verwaarlozen en hun eigen behoeften negeren, wat de situatie alleen maar zal verergeren.
6. Financiële zorgen: De kosten rondom zorg kunnen financiële druk veroorzaken waardoor de mantelzorger wakker ligt. Te denken bijvoorbeeld aan extra medische kosten of angst voor verlies van inkomsten uit eigen (betaalde) arbeid.

Het is van cruciaal belang dat mantelzorgers in gaan zien dat hun eigen welzijn net zo belangrijk is als de zorg die zij bieden aan hun dierbare. Dat zij moeten weten dat er ook voor hunzelf eventueel  hulp en ondersteuning te verkrijgen is om hun angsten te overwinnen. Ondersteuning kan bestaan uit bijvoorbeeld:

• Professionele begeleiding van een therapeut of psycholoog: leren omgaan met angstgevoelens
• Informatie verstrekken over de aandoening of zorgbehoeften: kan helpen om angsten te verminderen
• Praktische hulp: het verminderen van praktische lasten door vervangende zorg aan te bieden (respijtzorg)
• Zelfzorgtechnieken: te denken aan mindfulness, ontspanningsoefeningen of ademhalingstechnieken
• Financiële begeleiding: hulp van een financieel adviseur om geldzaken te bespreken
• Mantelzorgsteungroepen: deelnemen aan een mantelzorgsteungroep (fysiek of online) biedt de mogelijkheid om ervaringen te delen, steun en advies te ontvangen van lotgenoten die vergelijkbare uitdagingen doormaken

Wij zijn van mening dat elke mantelzorger uniek is, dus het is belangrijk om ondersteuning aan te bieden die passen bij de specifieke behoeften en omstandigheden van de persoon zelf. Zorg op maat!

Volgende week deel-3- Schuldgevoel