skip to Main Content

Staatssecretaris Van Rijn – politicus én zoon

De afgelopen dagen staan de media bol van verhalen over de misstanden in verpleeghuizen. Terecht, de meest kwetsbare groep patiënten lijkt het onderspit te delven als het gaat om waardige verzorging. Extra pijnlijk is dat de vader van staatssecretaris Van Rijn, die verantwoordelijk is voor de invoering van de nieuwe zorgwet, aan de bel heeft getrokken – nu wordt het politieke persoonlijk en het persoonlijke politiek. In de Volkskrant van 7 november staat een analyse van Gijs Herderscheé, met een overzicht over de betekenis van al dat mediageweld in de afgelopen dagen.

Staatssecretaris van Volksgezondheid Martin van Rijn zal nog lang worden achtervolgd door het AD-artikel over een Haags verzorgingstehuis. Een gezellig verslag van een handenarbeidmiddag werd uiteindelijk een stuk met explosieve politieke lading toen de vader van Van Rijn zijn beklag deed over de zorg voor zijn vrouw. Waarom is het zo schadelijk voor een politicus als het persoonlijke politiek wordt?

Als bij toverslag veranderde de zelfverzekerde bestuurder, in de ogen van velen, in een zoon die er niet eens in slaagt zijn eigen moeder verzorging op niveau te bieden. De politieke cocktail die Van Rijns imago beschadigt, heeft drie ingrediënten.

Van Rijn leidt de ingrijpendste hervorming van Rutte II….
Zodra het persoonlijke politiek wordt, vecht een politicus met de handen op de rug

staatssecretaris Van Rijn foto Trouw
Martin van Rijn, foto @Trouw

Vergeet de woningcorporaties, de pensioenen de zorgverzekeraars. Als Rutte II érgens om zal worden herinnerd, dan is het om de hervorming van de langdurige zorg. De beperking van de thuiszorg, de gemeenten die bepalen wat je wel of niet krijgt, de zwaardere toegangseisen voor de verpleeghuizen: er is weinig dat zo diep ingrijpt in vele mensenlevens. Het is bovendien een hervorming die op het punt van uitbreken staat. Per 1 januari is het zover. De coalitie, en vooral Van Rijns eigen PvdA, zet zich schrap. Zoals bij elke hervorming gaan er mensen onterecht buiten de boot vallen en gaan bestuurders fouten maken. De oppositie haalt de schrijnende verhalen nu al wekelijks de Kamer in. Van Rijn draagt een zware last op zijn schouders: het lot van deze operatie raakt het hele kabinet.

…en opeens is die bestuurder ook een zoon…
Zodra het persoonlijke politiek wordt, vecht een politicus met de handen op de rug. Want hoeveel kun je kwijt zonder familieleden in je politieke sores te betrekken? GroenLinks-leider Femke Halsema moest zich zeer tegen haar zin verdedigen toen ze haar kinderen toch maar van de zwarte school afhaalde – een schoolkeuze waar ze eerst nog prat op ging. Een reeks PVV-Kamerleden bleek kansloos in de mediastorm die opstak toen zij in hun eigen leven niet de law and order bleken te hanteren die zij wel aan het land wilden opleggen. Of het terecht is of niet: veel kiezers verwachten dat politici hun idealen voorleven. Martin van Rijn koos er zelf voor zijn ouders erbij te halen. In zijn eerste grote Kamerdebat, in december 2012, vertelde hij over een ouder wordend echtpaar. ‘De chronische ziekte van de man trekt zo nu en dan een zware wissel op de gezondheid, maar vooral de sluipende alzheimer bij de vrouw verandert de toekomst dramatisch (…) Als het ook met steun van de familie niet anders kan, moeten ze uit elkaar. Mevrouw gaat naar een verpleeghuis, meneer blijft achter.’ Hij schetste hoe de man naar een flat bij het verpleeghuis verhuisde om toch dicht bij zijn vrouw te zijn. Toen besloot hij: ‘Ik ken deze man en vrouw zo goed omdat het mijn vader en mijn moeder zijn.’ Dáár, wilde Van Rijn zeggen, haalde hij zijn motivatie vandaan. Maar de boodschap was ook: ik weet waar het over gaat, ik ben geen kille bureaucraat.

…maar hij heeft moeite met die rol.
De onwil om al te diep in te gaan op de problemen rond zijn moeder, biedt de oppositie de kans om Van Rijn neer te zetten als de bureaucraat die hij juist niet wil zijn.

Dat was een geregisseerde actie destijds. Nu toont Van Rijn zich overvallen door de publiciteit. Eerst was er de poging het AD van publicatie te weerhouden. Om daarna weerstand te bieden aan alle verontwaardiging, schoof Van Rijn aan bij Pauw. De combinatie van zijn privésores en zijn beleid bleek vooral ongemakkelijk. De onwil om al te diep in te gaan op de problemen rond zijn moeder, biedt de oppositie nu de kans om Van Rijn neer te zetten als de bestuurder die de mensen achter zijn beleid niet meer ziet, de bureaucraat die hij juist niet wil zijn. Partijen als SP, PVV en CDA wilden er volgende week over in debat. Dat werd donderdag geblokkeerd door PvdA, VVD en D66. De vraag is of ze hem daarmee een dienst bewijzen. Het ontneemt Van Rijn voorlopig de mogelijkheid om in een ordentelijk debat, voorbereid en geserreerd, uit te leggen wat hij met zijn beleid kan en wil betekenen voor zijn moeder en alle andere hulpbehoevende ouderen – een unieke kans om een publicitair ongeluk om te buigen in zijn voordeel.

Dit artikel verscheen op 7 november 2014 in De Volkskrant en werd geschreven door Gijs Herderscheé.

Avatar

Barbara Mounier

is journalist, netwerkbouwer, trainer en vertaler. Zij werkt in Nederland en Duitsland op het gebied van media, politiek en zorg.

Dit bericht heeft 0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X