Slechte of géén zorg – Zorgvrager en mantelzorger betalen de prijs

In de krant stond een artikel over het jaarverslag van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). En eerlijk gezegd? Het is om te janken… https://www.trouw.nl/binnenland/de-boel-sluiten-dat-doet-de-zorginspectie-niet-snel-meer~bb596be1/

Door het aanhoudende personeelstekort in de zorg komt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) steeds vaker voor bijna onmogelijke keuzes te staan. Want wat doe je als een zorginstelling zo slecht functioneert dat je eigenlijk zou moeten ingrijpen, maar er simpelweg geen alternatief is voor de mensen die daar wonen en zorg ontvangen?

Als er geen alternatief meer is

De realiteit is soms schrijnend: als een instelling gesloten wordt, betekent dit dat in sommige gevallen mensen bij familie thuis opgevangen moeten worden. Kwetsbare mensen die opnieuw op een ellendig lange wachtlijst komen te staan. Mensen die afhankelijk zijn van die zorg. Eerder werd er in zulke gevallen sneller besloten tot sluiting, maar nu wordt daar steeds vaker van afgezien. Niet omdat de situatie beter is, maar omdat er geen andere plek is om naartoe te gaan. De keuze is dan → slechte zorg of helemaal geen zorg.

De inspecteur benadrukt dat over veiligheid niet wordt onderhandeld. Maar over kwaliteit… ja, daar begint het te schuren. Wat is nog acceptabel: een zes? een vijf-en-een-half? En voor hoe lang? Ideaal willen ze een tien voor iedereen, maar dat staat haaks op de realiteit van tekorten, wachtlijsten en uitgeput personeel. Dus wordt ondermaatse zorg de norm. Ik weet eerlijk gezegd niet wat ik erger vind, dat deze keuzes überhaupt gemaakt moeten worden, of dat we als maatschappij dit laten gebeuren…

Machteloos

Ondertussen wordt er van mantelzorgers verwacht dat zij bijspringen waar ze ook maar nodig zijn. Op Mantelzorgelijk delen we verhalen van mensen die zich uit de naad werken, die met liefde zorgen maar die zich ook machteloos voelen. Zij moeten de gaten dichten binnen een zorgsysteem dat uit elkaar valt. En dat nog steeds zonder erkenning, waardering, zonder voldoende ondersteuning.

Als de Inspectie toegeeft dat ze ondermaatse zorg soms maar laat doorgaan omdat er niets beters is, wat zegt dat dan over hoe ons zorgsysteem in elkaar zit? Wie bewaakt er dan nog de grenzen? En wat moeten mantelzorgers doen als hun signalen genegeerd worden, simpelweg omdat niemand het nog kan oplossen? Moeten zij dan maar hun eigen verantwoordelijkheden laten vallen om de zorg van hun dierbare te kunnen waarborgen?

Besef

Mantelzorgers zijn al jaren de stille kracht achter onze zorg, en inmiddels het afvoerputje van het zorgsysteem geworden. Nog steeds is er geen fatsoenlijk beleid voor ze, en de overheid doet alsof het hun probleem niet is. Maar ze vergeten hierbij één ding:  als mantelzorgers ook afhaken omdat het niet meer vol te houden is, dan hebben we helemaal een probleem!

Deze crisis kun je niet vanachter een bureau besturen, ga in gesprek met de mensen op de werkvloer, luister naar wat zij nodig hebben en handel daarnaar. Dit is zorg die afbrokkelt, dit zijn mensenlevens. Wanneer gaan de beleidsmakers zich dit beseffen, als het te laat is?

Als we nu niets doen, valt er straks maar weinig nog te redden…