
Open brief aan de nieuwe VWS-bewindspersonen
Aan minister Daniëlle Jansen, staatssecretaris Judith Tielen en staatssecretaris Nicky Pouw-Verweij,
U staat aan het begin van een nieuwe bestuursperiode. In een politiek en maatschappelijk klimaat waarin het zorgsysteem kraakt onder de last van vergrijzing, personeelstekorten en jarenlange bezuinigingen. Op u rust nu de verantwoordelijkheid voor beleid dat het dagelijks leven van ruim 5 miljoen mantelzorgers – van wie 850.000 langdurig en intensief zorgen – direct beïnvloedt.
Hun onbetaalde inzet vertegenwoordigt een maatschappelijke waarde van ruim €22 miljard per jaar. Mantelzorgers geven al meer zorg dan alle formele zorgverleners bij elkaar. Toch worden zij nog te vaak behandeld als sluitpost van het systeem en gezien als dé oplossing voor allerlei problemen in de zorg.
Wij richten ons tot u als bestuursleden van Mantelzorgelijk, een landelijke beweging vóór en dóór mantelzorgers. Wij horen dagelijks de verhalen van mensen die langdurig en intensief zorgen voor een naaste. Mantelzorg is gebaseerd op liefde en kan erg waardevol zijn als het leven van een mantelzorger in balans is.
Maar steeds vaker horen we ook het andere geluid: mantelzorgers die nachten wakker liggen door formulieren en keukentafelgesprekken. Die hun baan en pensioenopbouw verliezen door al die zorgtaken. Die uitgeput raken door medische handelingen die ooit aan professionals waren voorbehouden. Sommigen worden letterlijk schaduwpatiënten achter hun eigen zorgvrager. Mantelzorg is niet gratis; mantelzorgers betalen een hoge prijs hiervoor.
Uw ministerschap en staatssecretariaten komen op een moment waarop grote keuzes gemaakt moeten worden. Ook al is nog niet alles uitgewerkt en hangt veel af van wat politiek als ‘controversieel’ wordt aangemerkt, u kunt nú al richting geven. De sluiting van verzorgingshuizen en het tekort aan zorgpersoneel – deels het gevolg van eerdere beleidskeuzes – hebben mantelzorgers in een onhoudbare positie gebracht. Keer dit tij met investeringen in zorgpersoneel, passende woonvormen en kwalitatieve goede ondersteuning voor mantelzorgers.
Wij roepen u op om:
1. Faciliteren
Maak mantelzorg werkbaar door de bureaucratie radicaal te verminderen. Introduceer een gratis casemanager per mantelzorger, een wettelijk recht op betaald mantelzorgverlof, en een mantelzorgbijslag als financiële compensatie – niet als erkenning achteraf, maar als ondersteuning tijdens de zorg.
2. Positioneren
Geef mantelzorgers een wettelijke status en juridische positie. Regel inkomenszekerheid, een PGB-uurloon dat gelijk is aan formele zorg, en bescherming tegen CV-gaten bij terugkeer naar werk.
3. Partnerschap
Maak mantelzorg een structureel aandachtspunt in het zorgbeleid. Geef mantelzorgers een formele stem in de beleidsvorming en zorg voor een ministeriële portefeuille waarin formele en informele zorg elkaar versterken – in plaats van vervangen.
U heeft de ervaring en de kans om de menselijke maat terug te brengen in de zorg. Laat mantelzorgers niet langer het sluitstuk zijn van een vastlopend systeem, maar maak hen medeontwerpers van een samenleving waarin zorg en leven in balans zijn.
Wij, bij Mantelzorgelijk, staan klaar als bondgenoot. Niet aan de zijlijn, maar als betrokken partner. Laten we samen bouwen aan een zorgsysteem dat mantelzorgers beschermt, waardeert en ondersteunt.
Met hoopvolle groet,
Marjolijn Bruurs
Margreet van der Voort
Jolanda Groothuis
Bestuursleden Stichting Mantelzorgelijk
www.mantelzorgelijk.nl
Juni 2025

Comments (0)