Ombuigingslijst 2023

Ambtenaren van Financiën hebben een ombuigingslijst 2023 gepubliceerd. Weet je wat een ombuigingslijst is? De overheid gebruikt zo’n ombuigingslijst om tot bezuinigingen of veranderingen in het beleid te komen. Dit kan nodig zijn om bijvoorbeeld de begroting in evenwicht te brengen, de overheidsuitgaven te verminderen of om nieuwe prioriteiten te stellen.

Een ombuigingslijst is een overzicht van mogelijke maatregelen die kunnen worden genomen om dit te bereiken. Het helpt de overheid – maar gezien de komende verkiezingen in november ook politieke partijen – om inzicht te krijgen in de verschillende opties en de mogelijke gevolgen van deze maatregelen.

Door het gebruik van een ombuigingslijst kunnen de verschillende maatregelen worden beoordeeld en afgewogen op basis van hun impact en effectiviteit. Het biedt de overheid een gestructureerde benadering om moeilijke beslissingen te nemen en veranderingen door te voeren.

Mantelzorgers ondervinden helaas bijna dagelijks dat het niet goed gaat in de zorg. Er zullen dus echt drastische maatregelen genomen moeten worden. Niet leuk maar helaas wel nodig. Natuurlijk staan er heel veel gemakkelijke en voor de hand liggende veranderingen in de lijst. Verlagen van uitkeringen, of het verhogen van accijnzen en eigen bijdragen. (Of het leven nog niet duur genoeg is!) Enfin, laten we ons hier maar beperken tot de punten die van belang zijn van zorgenden onder het kopje Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ik licht een aantal punten voor je uit:

De Wlz wordt een voorziening:

De Wlz zou bijvoorbeeld aangepast kunnen worden, zodat zorg op maat wordt geboden en rekening wordt gehouden met het sociale netwerk en mantelzorg. Het CIZ  zou dan de indicatiestelling doen en krijgt de bevoegdheid om de inzet vanuit de sociale context van de cliënt mee te wegen bij de toegang tot de Wlz. Het gaat dan om zaken die je mag verwachten van een sociaal netwerk, zoals begeleiding, huishoudelijke hulp en dagbesteding. Alle andere geleverde zorg, zoals medische handelingen en persoonlijke verzorging, liggen niet of veel minder in de rede. Voor de leveringsvormen volledig pakket thuis, modulair pakket thuis en persoonsgebonden budget in de Wlz geldt dat al rekening wordt gehouden met het sociale netwerk en mantelzorg.

Het doel is om minder mensen toe te laten tot de Wlz en over te gaan op natuurlijk verloop. Er wordt verwacht dat mantelzorgers meer uren zorg moeten leveren, maar er is geen exacte hoeveelheid vastgesteld die mantelzorg kan vervangen. Dit hangt af van de bereidheid en mogelijkheid van de maatschappij om meer onbetaalde zorg door mantelzorgers te laten verrichten.

Tarieven informele zorg Wlz-pgb verlaagd naar €17,50.

De vergoeding voor informele zorg wordt verlaagd van €22,98 naar €17,50 (-24%). Het wordt minder rendabel om informele zorg te bieden. Hierdoor wordt het pgb voornamelijk een zorginstrument en minder een bron van inkomensondersteuning voor naasten. Een mogelijk nadeel is dat mantelzorgers die veel tijd kwijt zijn aan ondersteuning financieel in de problemen kunnen komen.

Het mantelzorgcompliment wordt afgeschaft.

Vanaf 1 januari 2016 is er jaarlijks 100 miljoen euro beschikbaar gesteld voor ondersteuning en waardering van mantelzorgers. Dit bedrag is in prijspeil 2023 gestegen naar 140 miljoen euro en wordt nu gekort op het Gemeentefonds. Gemeenten zijn verplicht om beleid voor mantelzorg te maken en dit op te nemen in hun beleidsplan. In de wet is vastgelegd dat het college verantwoordelijk is voor een jaarlijkse blijk van waardering(mantelzorgcompliment) voor mantelzorgers in de gemeente. Omdat er nu een wettelijke taak is om te waarderen en daar kosten aan zijn verbonden, is een wetswijziging van de Wmo nodig om deze taak te schrappen.

Hulpmiddelen uit het basispakket:

Veelvoorkomende hulpmiddelen waarbij de kosten per gebruiker lager zijn dan 900 euro gemiddeld per hulpmiddel gaan uit het basispakket. Deze zorg kwalificeert niet meer als noodzakelijk te verzekeren zorg. Gebruikers gaan deze hulpmiddelen zelf betalen of moeten zich aanvullend verzekeren.

Langdurige wijkverpleging vervalt in het basispakket Zvw.

Verzekerden kunnen alleen nog aanspraak maken op kortdurende zorg na een ziekenhuisopname. De kosten voor langdurige wijkverpleging moeten voortaan door de burger zelf worden gedragen of hiervoor kan aanvullend worden verzekerd. Wajongers behouden wel recht op langdurige wijkverpleging als zij op jonge leeftijd een beperking krijgen. Bestaande cliënten krijgen een overgangsperiode. Voor cliënten die mogelijk in aanmerking komen voor Wlz-zorg of gemeentelijke ondersteuning, worden de betreffende budgetten structureel verhoogd met respectievelijk 500 en 800 miljoen euro.

En het gaat maar door. Ik kan hier echt nog duizenden woorden in dit blog gebruiken met voorbeelden van punten op de ombuigingslijst. Dat ga ik niet doen. Bovenstaand is een idee van wat er zoal instaat. Wil je zelf kijken? Klik dan op deze link en lees je in.

Wat mij vooral opvalt aan deze lijst? Er zijn met name bezuinigingen bedacht die veel bevolkingsgroepen – waaronder mantelzorgers – keihard zullen raken. Waar echter heel niet naar gekeken is, zijn mogelijke bezuinigingen van bijvoorbeeld verspilling in de zorg, de onnodige hoeveelheid managementlagen en de exorbitante kosten van de door de overheid gecreëerde bureaucratie en ál die pleisters die daarom geplakt zijn en uiteindelijk niets hebben geholpen.

Ik ben enorm benieuwd of en welke politieke partijen dit soort bezuinigingen echt in hun partijprogramma’s gaan opnemen. Laten we dat de komende tijd goed in de gaten houden zodat we in november met de verkiezingen juiste keuzes kunnen maken!