skip to Main Content

Mevrouw Vos: 89, dement en bepaald niet populair.

Mensen die sterven, achteruit gaan, zich het grootste deel van de dag vervelen. Sterk verlangen naar huis. Hoezeer we ook ons best doen, we voelen ons al snel tekort schieten wanneer we hen niet kunnen bieden wat ze zo graag willen. Dit gevoel is niet enkel voorbehouden aan verzorgenden, maar ook psychologen, artsen en fysiotherapeuten kennen het gevoel maar al te goed.

Dementie3‘Ze doet het erom!’

Zo ook onze vrijwilliger Anke. Het is half 4 ’s middags. Ik ben onderweg naar de gemeenschappelijke huiskamer van afdeling 3 wanneer een luid stemgeluid mij tegemoetkomt: ‘Kan ze een keertje aandacht krijgen, wil ze het niet, nou dan moet ze straks ook niet bij mij aankloppen, ze doet het erom!’. Ik weet vrijwel meteen over wie het gaat: mw. de Vos. Een 89-jarige dame die je het grootse deel van de dag als een schaduw volgt. Printen? Mw. de Vos gaat met je mee. Medicijnen uitdelen? Mw. de Vos houdt je nauwlettend in de gaten. Ja, ze volgt je zelfs tot in het toilet. Als je niet oppast, spoelt zij je boodschap ook nog voor je door.

februari 2014 025Nieuwe pijn triggert oude pijn

Mw. de Vos vraagt veel aandacht en hoeveel je ook geeft, het is vrijwel nooit genoeg. Althans, niet genoeg om haar een prettig gevoel te bezorgen. Het heeft er o.a. voor gezorgd dat haar enige dochter Marijke haar nog nauwelijks bezoekt. Marijke voelt zich haar hele leven door haar moeder geclaimd en niet gewaardeerd. Nooit deed ze iets in haar ogen goed. Ze kleedde zich te ouwelijk, ze ontwikkelde zich niet genoeg, ze was niet vlot, te saai. En nu moeder aan dementie lijdt en veel zorg nodig heeft, komen alle oude teleurstellingen en conflicten in de relatie met haar moeder weer volledig terug in de beleving van Marijke. Een verschijnsel dat veel voorkomt wanneer je intensief voor een naaste zorgt; vroegere conflicten poppen vaak weer op, als een duveltje uit een doosje. Marijke zal ze eerst een plek moeten geven, alvorens ze het contact met moeder kan herstellen. Vooralsnog kan ze dit niet en heeft ze er enkele maanden geleden voor gekozen het contact met moeder nagenoeg te verbreken.

Maar goed, als ik vrijwilliger Anke moet geloven, heeft mw. de Vos gewoon geen zin om de beauty middag te bezoeken. Een constatering die de nodige irritatie lijkt op te roepen en haar behoefte aan aandacht in twijfel trekt. Even voor uw beeldvorming: op deze middag worden de nagels van onze verpleeghuisbewoners volledig verzorgd. Ze worden gepolijst, gelakt en dit alles onder een gezellig oudhollands deuntje. De onbetaalbare vrijwilligers geven hen echt het gevoel dat ze nog meetellen, dat ze ertoe doen. Dat hun nagels ertoe doen. Maar mw. de Vos heeft vriendelijk bedankt.

Mevrouw Vos aan het woord

Het maakt dat ik besluit toch nog even bij haar langs te gaan. Om haar even gedag te zeggen. Haar kamerdeur staat op een kier. Ik kijk naar binnen en zie haar zitten, met haar tas en jas in haar handen, starend naar de deur. Ze ziet er triest uit in haar oude versleten fauteuil. Een heel bijzonder gesprek volgt met misschien wel een nog bijzonderdere ontknoping:

Dag mw. de Vos, ik ben het Sarah. ‘Oh kind, doe de deur even dicht, straks horen ze me’….Wie mw. de Vos? ‘Ze kwamen net bij me langs, ik had er geen zin in en dan denk ik naderhand, waarom verzet je je niet en ga je toch mee, wie weet valt het nog mee. En dan ben ik ook nog boos op mezelf, dat ik zo slap ben. Ik: ‘Waarom wilde u niet mee? Mw: ‘Ik had de moed er niet voor om op te staan, al die lachende vrouwen, dat benijd ik, dat kan ik niet. Ik kan het zo moeilijk. En ik had wel met iemand mijn nagels willen doen, even netjes, zodat ze niet telkens mijn kousen opscheuren. Dat had ik wel gewild maar dan zit er weer zo’n stelletje bij elkaar. Doodgewone meisjes, die maar zo zitten te kletsen de hele tijd. Om niks vaak. En ik kom met niks, ik heb niemand iets te bieden.

kw

‘Ik sleep me door de dagen heen. Ik leef voor mijn kind die ik nooit zie, dan zeg ik weleens tegen de zusters, wil jij Marijke weer eens even bellen of ze langskomt? Ze vindt het moeilijk om hier te komen, ik was soms ook moeilijk, ze trok ook meer naar haar vader dan naar mij. En waarom? Het ene karakter trekt meer dan het andere. Maar ja, ik wist het ook niet, ik had verder ook niks. ik had geen broers en zussen, ik kon niet oefenen. En daarom hing ik teveel aan haar, dat deed ik en dat doe ik nog. Ja, ik hing aan haar, omdat ik het steeds weer probeerde. En dan zal ik niet moeten doen en dat zie je nou. Dan woont ze zo vlakbij, je eigen kind, nu ze komt niet. Ik heb spijt van dingen, natuurlijk, dat heeft ieder mens naar de kinderen toe. Ik zou zo gelukkig zijn voordat ik dood ga om haar toch nog een keertje vast te houden. Zo gaat dat tussen moeders en dochters. Het is allemaal zo’n verschil. En er zijn dingen waar ik nu zo’n afschuwelijke spijt van heb. Ik zou haar nou in mijn armen willen sluiten en zeggen ‘alles wat ik verkeerd gedaan heb, het was voor mij ook een eerste keer. Want het is zo, ik heb van tevoren geen broers of zussen gehad om daar samen wat mee te oefenen. Helemaal niks. Het is te laat. Ik zie haar niet. In het weekend zelfs ook niet.

Ik mis mijn dochter zo verschrikkelijk, niemand mis ik zo, ja mijn vader, daarom die foto. Op het kastje. Zie je die? Die mis ik ook zo. Maar dat heeft allemaal geen zin, het is voorbij en ik zit in de put. En ik kom er niet uit. Ik zou haar zo graag nog dingen willen vertellen voor ik dood ga. Kun je je voorstellen dat ik er aan wen dat er niemand komt?’

U kan zich voorstellen dat ik erg onder de indruk was van haar woorden. Ze lijdt aan dementie, ze vergeet, ze voelt en gedraagt zich anders, maar wat ze niet vergeet, is het grote verdriet om het gemis van haar dochter. Het houdt haar bezig en doet haar overpeinzen. Het maakt haar onrustig. Ze voelt zich leeg van binnen en probeert met alles wat ze in zich deze leegte op te vullen.

Ze heeft spijt en ze zou er alles voor over hebben het haar dochter te laten weten, voor het te laat is. Haar woorden blijven sinds mijn bezoek onverminderd rondzingen in mijn hoofd. Ik wil haar helpen, maar hoe?  Plots wist ik wat mij te doen stond

…….W O R D T   V E R V O L G D……

10592756_792696110762434_8595168594890147406_n

Sarah Blom is psychologe. Ze schrijft boeken, begeleidt mensen met dementie, werkt op Kunsthof de Heuf en maakt theatervoorstellingen. Voor Mantelzorgelijk deelt ze in de komende tijd haar ervaringen.

is ondernemer, netwerkbouwer, blogger, echtgenote, moeder en sinds 6 jaar mantelzorger voor haar vader met Alzheimer. Tevens is zij de bedenker en mede oprichter van Mantelzorgelijk.nl

Marjolijn Bruurs

is ondernemer, netwerkbouwer, blogger, echtgenote, moeder en sinds 6 jaar mantelzorger voor haar vader met Alzheimer. Tevens is zij de bedenker en mede oprichter van Mantelzorgelijk.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Teken de petitieOverheid, praat MET mantelzorgers en NIET OVER mantelzorgers
Tekenen
Back To Top
X