Mantelzorgwaardering: meer dan een cadeaubon

Elk jaar zien we in deze tijd van het jaar opnieuw de oproepen langskomen: ‘vraag uw mantelzorgwaardering aan bij de gemeente.’ Vaak gaat het om een cadeaubon of een activiteit, ter waarde van vijftig tot hooguit honderd euro. Een mooi gebaar, zou je denken. Maar hoe kijken mantelzorgers zelf tegen dit fenomeen aan?

Waar komt de waardering vandaan?
De gemeentelijke mantelzorgwaardering bestaat inmiddels al jaren. Het idee was ooit eenvoudig: een symbolische blijk van erkenning, bedoeld om mantelzorgers in het zonnetje te zetten. En voor veel mensen, met name uit de oudere generatie mantelzorgers, werkt dat. Uit de Rapportage Mantelzorgwaardering (MantelzorgNL, april 2025) blijkt dat 62% van de mantelzorgers uit hun mantelzorpanel een vorm van waardering ontvangt. Twee derde voelt zich daardoor gezien.

Dat is belangrijk. Want mantelzorgers zijn vaak onzichtbaar, en elk signaal van erkenning doet ertoe.

De werkelijkheid achter de glimlach
Maar tegelijk gaat achter dat warme gebaar een harde werkelijkheid schuil. Mantelzorgers dragen niet alleen zorg voor hun naasten, maar ook de bureaucratie, de regeldruk, inkomensverlies en de impact op hun eigen leven. Gemiddeld lopen mantelzorgers duizenden euro’s per jaar mis door gemiste uren werk en extra kosten. Tegen die achtergrond voelt een cadeaubon van vijftig euro vaak wrang.

Voor de werkende mantelzorgers en de sandwichgeneratie – die vaak tegelijk zorgen voor ouders én kinderen – is de waarderingsbon niet meer dan een druppel op de gloeiende plaat. Zij vragen om iets anders: structurele steun, respijtzorg, financiële compensatie en minder bureaucratie.

Een ervaringsstem uit onze achterban maakt dat direct voelbaar:
“Voor mijn moeder is het mantelzorgcompliment echt een warm gebaar. Voor mij, als werkende mantelzorger met drie kinderen, voelt het alsof men de echte problemen liever negeert.”

Waardering verschilt per gemeente
Daar komt nog iets bij: mantelzorgwaardering is een gemeentelijke regeling. Dat betekent dat het bedrag en de vorm per gemeente enorm verschillen. De ene mantelzorger krijgt een bon van honderd euro, de ander een uitje van vijfentwintig, en weer een ander krijgt een pakje stroopwafels of… helemaal niets meer. Die postcode-afhankelijkheid voelt oneerlijk en vergroot de ongelijkheid tussen mantelzorgers. De laatste jaren is er trouwens ook enorm bezuinigd op het mantelzorgcompliment.

Van symboliek naar structurele erkenning
Het huidige systeem schuurt. Enerzijds is er de groep mantelzorgers die zich door een attentie écht gezien voelt. Anderzijds is er de groeiende groep werkende mantelzorgers, zorgouders en sandwichers met vaak twee of drie dubbele taken, die veel meer nodig hebben dan zo’n symbolisch gebaar.

De vraag is dan ook: durven we mantelzorg echt serieus te nemen? Niet als liefdadigheid of warm gebaar, maar als onmisbare pijler van onze zorg?

Naar de toekomst
Als samenleving moeten we mantelzorgers structureel ondersteunen:
– Respijtzorg die daadwerkelijk beschikbaar en betaalbaar is.
– Financiële tegemoetkomingen die de werkelijke kosten en inkomensverliezen compenseren.
– Landelijke kaders in plaats van gemeentelijke willekeur.
– Erkenning in beleid en op de werkvloer, zodat werk en zorg te combineren blijven.

Mijn conclusie?
Een cadeaubon kan voor sommigen misschien een glimlach brengen, maar verandert natuurlijk niets aan de druk waaronder mantelzorgers leven. Echte waardering gaat veel verder dan symboliek. Het betekent dat we mantelzorgers ondersteunen met beleid, voorzieningen en financiële ruimte.

Mantelzorgelijk vertegenwoordigt juist die brede en groeiende groep van werkende mantelzorgers, de sandwichgeneratie én zorgouders. Voor hen gaat waardering niet om een cadeaubon, maar om echte erkenning en ondersteuning – passend bij de situatie, maar vooral passend bij de generatie.

Tot de volgende!!