Mantelzorgvriendelijk HR beleid

Valt het jullie ook op dat mantelzorg steeds meer een verdienmodel aan het worden is? Niet alleen voor zorgorganisatie die een steeds groter beroep op mantelzorgers doen en deze ‘gratis’ mantelzorguren vaak ‘gewoon’ vergoed krijgen. Maar ook voor het groeiende aantal commerciële bedrijven dat in mantelzorg(ondersteuning) een gat in de markt ziet. De mantelzorger zelf dreigt daarbij echter steeds meer het kind van de rekening te worden.

Ook in HR-land lijkt mantelzorg een steeds grotere hype te worden. Vakliteratuur en mijn LinkedIn-tijdlijn stromen vol met verhalen over mantelzorg en de noodzaak om mantelzorgvriendelijk HR beleid te ontwikkelen. Met gemengde gevoelens lees ik niet alleen de “doe zaken met mij, want ik ben mantelzorg expert en ik kan je helpen” oproepen, maar ook de succesverhalen van trotse HR vakgenoten en blije medewerkers over het mantelzorgbeleid bij hun organisatie. Als eeuwige scepticus met ruim 20 jaar HR en inmiddels 8 jaar mantelzorgervaring neem ik het allemaal met een flinke korrel zout.

Heb ik dan zelf alle wijsheid in pacht? Nee joh, ben je gek! Wat ik echter wel weet, is dat mantelzorg even uniek is als wij mensen ook uniek zijn. Iedere mantelzorgvraag is anders, iedere mantelzorgsituatie ook. Dé mantelzorger bestaat dus niet. En hét mantelzorgvriendelijke HR beleid daarmee ook niet. Want hoe kan HR, al dan niet met hulp van een mantelzorg-goeroe, voor al die verschillende situaties, mensen, wensen en behoeften ooit één mantelzorgbeleid maken waar iedereen mee geholpen is? Als mantelzorgende HR Manager zie ik het niet gebeuren. En als ik het al niet voor mij zie……

Waar ik wel sterk in geloof, is bewustwording en beeldvorming. Want neem van mij aan dat het helpt als HR en leidinggevenden zich bewust zijn van de impact van mantelzorg op de werkplek en op het welzijn van de medewerker. Het werkt enorm drempelverlagend als mantelzorg op de HR agenda staat en de werkende mantelzorger weet dat een open gesprek over mantelzorguitdagingen mogelijk is. Nog fijner is het als er met een open oor echt naar de mantelzorger geluisterd wordt en er, waar mogelijk, constructief meegedacht wordt in al dan niet tijdelijke oplossingen voor bestaande knelpunten. Maar hebben we daar echt een in – vaak beton gegoten – beleid voor nodig? Kunnen we mantelzorg niet veel pragmatischer benaderen? Gewoon zelf, met ons eigen HR team, en zonder een mantelzorg-consultant die de organisatie, de cultuur, en onze collega’s niet kent? De échte vertaalslag naar mantelzorg en werk moeten we uiteindelijk toch zelf maken.

Lieve HR collega’s, zullen we vanaf nu stoppen met het bedenken en opschrijven van mantelzorgvriendelijk HR beleid? En zullen we ons vanaf nu hard gaan maken op het ontwikkelen van een mantelzorgvriendelijke bedrijfscultuur? Een cultuur waarin de mantelzorger zich gezien en gehoord voelt? Waarin we niet oordelen, maar luisteren en meedenken? Waarin we flexibel zijn waar we kunnen, zonder de niet mantelzorgende medewerkers tekort te doen? Waarin verhalen over mantelzorg gedeeld mogen worden, zowel de zorgen als de mooie momenten die er echt ook zijn. Zo creëren we met elkaar steeds meer organisaties waar mantelzorgers zich gezien en gehoord voelen en waar zij graag willen werken.

Mag ik tot slot nog wat praktische ervaringsadviezen geven die je helpen een mantelzorgvriendelijke cultuur te bouwen? Initieer mantelzorg-contact-momenten. Organiseer bijvoorbeeld een maandelijks mantelzorg-inloop uurtje met koffie, thee, en koek, of een mantelzorglunch. Nodig eens een ervaringsdeskundige uit, die mantelzorgers de weg kan wijzen in mantelzorgland of die veel weet over een specifiek mantelzorgonderwerp. Maak van de jaarlijkse Kerstlunch eens een Kerstbrunch, zodat de mantelzorgende parttimer die iedere dag van 10 – 14 uur werkt er ook bij kan zijn zonder dat hij of zij zich thuis als mantelzorger in allerlei onmogelijke bochten hoeft te wringen. Toon interesse, stel oprechte vragen. En overweeg al jouw mantelzorgende collega’s een bedrijfsvriendschap van Mantelzorgelijk aan te bieden.

Voor een investering van slechts € 10 per jaar, krijgt de mantelzorger niet alleen toegang tot een website vol informatie, artikelen en blogs over mantelzorg. Maar ook toegang tot het forum waar jouw collega 24/7 in contact kan komen met lotgenoten en ervaringsdeskundigen, waar gerichte vragen gesteld kunnen worden, waar erkenning en herkenning gevonden wordt. Maar waar ook gewoon gekletst en gelachen kan worden.

Ik kan niet vaak genoeg vertellen hoe belangrijk en waardevol deze contacten zijn. Gesprekken met lotgenoten, gedeelde smart, (h)erkenning, samen lachen om situaties die alleen een andere mantelzorger begrijpt, samen huilen, het heeft mij de afgelopen jaren soms letterlijk op de been gehouden.