Mantelzorgondersteuning is overal. Maar helpt het eigenlijk?

Mantelzorgondersteuning is in Nederland breed georganiseerd.

Er zijn informatiepunten.
Bijeenkomsten.
Respijtzorg.
Cursussen.
Waarderingsregelingen.

Er wordt geld aan besteed.
Er wordt georganiseerd.
Er wordt samengewerkt.

Maar helpt het ook?

Wat we hebben onderzocht

De afgelopen periode hebben wij gekeken naar mantelzorgondersteuning in Nederland.

We analyseerden 12 gemeenten, variërend in grootte, regio en organisatie van het sociaal domein, en spraken met honderden mantelzorgers.

Niet alleen over wat er wordt aangeboden.
Maar vooral over wat het oplevert.

Wat we zien

Het beeld is opvallend consistent.

Ondersteuning is aanwezig.
Maar bereikt lang niet iedereen.

En als het wel wordt gebruikt, leidt het lang niet altijd tot ontlasting.

Uit ons onderzoek blijkt:

Twee derde van de mantelzorgers maakt geen gebruik van ondersteuning.
Veel mantelzorgers weten niet dat ondersteuning bestaat.
En wie er wel gebruik van maakt, ervaart vaak weinig tot geen verlichting.

Dat betekent iets fundamenteels.

De aanwezigheid van ondersteuning betekent niet dat het werkt.

Waar het wringt

Het probleem zit niet alleen in het aanbod.

Het zit in het systeem.

We zien dat:

Inzicht in bereik vaak ontbreekt.
Gebruik niet structureel wordt gemeten.
Effect nauwelijks aantoonbaar is.

Er wordt gestuurd op wat er is georganiseerd.
Niet op wat het oplevert.

En ondertussen wordt de druk op mantelzorgers steeds groter.

De vraag die we niet stellen

Daarmee komen we bij de kern.

Niet: hoe organiseren we mantelzorgondersteuning?

Maar:

Werkt het eigenlijk wel?

En specifieker:

Voor wie werkt het?
Wanneer werkt het?
En wanneer niet?

Zolang we dat niet weten, kunnen we ook niet verbeteren.

De bevindingen uit dit onderzoek zijn inmiddels gedeeld met het ministerie van VWS, in het kader van gesprekken over de toekomst van mantelzorgondersteuning. Dit onderstreept het belang van de vragen die hier worden opgeworpen.

Dit is pas het begin

Dit onderzoek is een eerste stap.

We hebben patronen zichtbaar gemaakt.
Maar nog niet alles is onderzocht.

We willen verder.

We willen begrijpen:

Wat daadwerkelijk ontlast.
Wat niet werkt.
En waar mantelzorgers tussen wal en schip vallen.

Doe mee

Daar hebben we jouw hulp bij nodig.

Binnenkort starten we met een verdiepend onderzoek naar de effectiviteit van mantelzorgondersteuning.

Ben jij mantelzorger?
Of heb je ervaring met ondersteuning vanuit de gemeente of andere organisaties? Dan nodigen we je uit om mee te doen.

Jouw ervaring is essentieel om zichtbaar te maken wat er echt speelt.

Tot slot

Mantelzorg is allang geen bijzaak meer.

Het is een dragende kracht onder ons zorgsysteem.

Er gaat veel publiek geld om in het sociaal domein, ook in mantelzorgondersteuning.

Maar zolang we niet meten wat het oplevert, kunnen we ook niet vaststellen of deze inzet daadwerkelijk bijdraagt aan ontlasting van mantelzorgers.