Mantelzorg en moderne technologie

Afgelopen week kwam ik een blog tegen over technologie en zorgverlening, en of deze al dan niet samen gaan. De bloggers stelden dat het verbazingwekkend is hoe geavanceerd de techniek vandaag de dag is, zo geavanceerd dat die in vrijwel ieders leven van invloed is. Wat je ook doet, in welke industrie je ook werkzaam bent, de techniek biedt hulp voor vrijwel alles. De vraag is echter, geldt dat ook voor de zorgverlening? Kan technologie behulpzaam zijn bij de problemen die ouderen hebben, zoals lopen of eten? Maakt de moderne techniek het makkelijker voor mantelzorgers om beter voor hun dierbaren te zorgen? De bloggers antwoordden volmondig “Ja!” Ik denk daar echter iets anders over.

Vergat jouw oma wel eens dat ze koekjes in de oven had? Vanzelfsprekend zou je dan bezorgd zijn dat zoiets weer kon gebeuren, en er misschien wel brand uit kon breken in oma’s huis. Tegenwoordig hoeven we ons daar niet meer druk om te maken, want we hebben nu zogenaamde ‘smart’ ovens, die zichzelf automatisch uitschakelen.

Techniek speelt ook een grote rol bij de voortdurende cognitieve stimulatie, bedoeld om problemen met het geheugen te verhelpen of te voorkomen. Er zijn toepassingen speciaal voor ouderen op laptop, tablet en mobiele telefoon, zoals geheugenspelletjes en andere spelletjes die de hersenactiviteit stimuleren. Er zijn ook toepassingen die hobby’s nabootsen die de persoon vroeger gehad kan hebben, bijvoorbeeld tuinieren, dansen of een instrument bespelen. Er is zelfs een apparaat dat computeren voor ouderen super simpel maakt, genaamd Seniorama-Pointer. (Volgens de informatie op de website overigens ook verkrijgbaar in het Nederlands) http://www.softarama.com/Products/Seniorama/

Laptoppen, tablets en soortgelijke apparaten hebben meer voordelen: software zoals Skype of sociale media apps als Facebook kunnen geïnstalleerd worden zodat een patiënt kan blijven communiceren met familieleden en vrienden, zeker als die ver weg wonen en niet vaak op bezoek kunnen komen. De apparaten kunnen met gebruik van bepaalde software ook dienen als monitors, zodat de mantelzorger alles op afstand in de gaten kan houden.

Er zijn tegenwoordig elektronische pillendoosjes die geprogrammeerd kunnen worden zodat pillen op elke gewenste tijd van de dag worden afgegeven. Handig voor mensen die vaak vergeten hun medicijnen te nemen, of de verkeerde pillen op de verkeerde tijd nemen. Sommige apparaatjes sturen zelfs een melding als de pillen bijna op zijn of niet zijn genomen.

Als het gaat om contact met zorgaanbieders zijn er verschillende manieren waarop een mantelzorger gemakkelijk elektronische medische dossiers (EMD) naar de arts van de patiënt kan sturen. Al net zo eenvoudig is het voor artsen om bijvoorbeeld doktersrecepten voor de patiënt naar de mantelzorger te sturen.

Als jij je zorgen maakt dat een familielid of bekende met Alzheimer’s wegloopt en mogelijk verdwaalt, vrees niet langer want er zijn GPS (navigatie) apparaten verkrijgbaar die je laten weten wanneer de persoon zich buiten een van te voren ingesteld gebied bevindt. Ook kom je met één telefoontje de exacte locatie van de betreffende persoon te weten.

Heb je al gehoord van “smart” luiers? Deze controleren of de patiënt goed gehydrateerd is en of er urineweginfecties zijn. De mantelzorger hoeft alleen de code aan de voorkant te scannen, en ontvangt vervolgens binnen enkele minuten de informatie.

Vanzelfsprekend zijn er mensen, ouderen in het bijzonder, die niet vertrouwd zijn met techniek en daarom de diverse apparaten en toepassingen liever niet willen gebruiken. Ook hier wordt een oplossing voor bedacht, er zijn bedrijven die apparatuur maken speciaal voor ouderen, eenvoudiger te bedienen, met grotere knoppen en letters die makkelijker te lezen zijn.

Volgens de schrijvers van dit blog heeft de technologische vooruitgang de mantelzorg eenvoudiger, efficiënter en betrouwbaarder gemaakt, doordat er apparaten beschikbaar zijn waarmee gegevens eenvoudig opgehaald en/of gedeeld kunnen worden. De patiënten zijn met gebruik van deze apparaten en diensten beter “beveiligd” en de mantelzorger kan rustiger slapen nu hij erop kan vertrouwen dat de patiënt “oké” is.

Ik denk dat er een aantal dingen over het hoofd worden gezien. Ten eerste zijn veel van deze toepassingen en apparaten niet gratis, en niet iedereen kan het zich veroorloven om tientallen euro’s neer te leggen voor nieuwe diensten, computers, smartphones en apps.

Ten tweede, wat als de stroom uitvalt of de batterijen leeg zijn, en de persoon is alleen?

Ten derde zijn veel van deze nieuwe technieken voor bepaalde mensen totaal niet bruikbaar. Neem iemand met Multiple Sclerose in een vergevorderd stadium. Zo’n elektronisch pillendoosje klinkt leuk, maar als je zelf de pillen er niet uit kunt halen en geen glas water kunt vasthouden om ze in te nemen, moet er toch iemand anders aan te pas komen.

Ten slotte, willen we er echt voor kiezen om meer op afstand te doen? Het is bekend dat eenzame ouderen meer kans hebben om vroeger te sterven. Moeten we dan niet zorgen dat ze juist minder eenzaam zijn? Ik ben er van overtuigd dat sommige toepassingen echt handig zijn, en die kunnen ook zeker benut worden, maar mensen, zieke en oudere mensen in het bijzonder, hebben uiteindelijk het meeste profijt van fysieke sociale contacten: een schouderklopje, een praatje, een echt persoon die even een bosje bloemen komt brengen!