Het PGB is geen gunst — het is een recht. Maar waarom voelt het soms anders?

De afgelopen maanden horen we bij Mantelzorgelijk steeds vaker hetzelfde zorgwekkende geluid: mantelzorgers die al bij de eerste vraag óf hun PGB behouden of aanvragen, te horen krijgen dat “het lastig wordt”, “bijna nooit wordt toegekend” of dat ze “toch beter naar een gecontracteerde aanbieder kunnen gaan.”

Nog vóór iemand zijn verhaal heeft kunnen doen. Nog vóór er überhaupt beoordeeld is wat nodig is. En vooral: nog vóór de wet in beeld komt. En dat schuurt.

Want wie de regels van de Wmo, de Jeugdwet en de VNG-richtlijnen erbij pakt, ziet:

→ Het PGB is een volwaardig alternatief voor zorg in natura.

→ Keuzevrijheid is een wettelijk uitgangspunt.

→ Gemeenten mogen niet ontmoedigen, ook niet subtiel.

→ Toetsing moet objectief zijn, niet beleidsmatig gestuurd.

Maar de praktijk? Die vertelt iets anders.

Wat mantelzorgers ons vertellen:

“Nog voor ik mijn situatie had uitgelegd, zei de Wmo-consulent: ‘Ik zeg het maar vast: een PGB lukt eigenlijk nooit meer.’ Ik voelde me direct klein. En ik dacht: dus waarom zit ik hier eigenlijk?” — Lydia, mantelzorger voor haar partner

“We hadden al vijf jaar een PGB waarmee we onze eigen vertrouwde hulp konden betalen. Bij de herbeoordeling kreeg ik te horen dat ‘het beleid veranderd was’ en dat alles nu via een gecontracteerde aanbieder moest. Mijn man heeft dementie. Je haalt niet zomaar een nieuwe hulp binnen.” — Pieter, mantelzorger voor zijn vader

“De gemeente zei dat het PGB alleen bedoeld was voor mensen die hun administratie konden doen. Ik werk fulltime én zorg voor mijn zoon met autisme — hoezo zou ik dat niet kunnen? Gelukkig wist ik via Mantelzorgelijk dat dit niet in de wet staat.” — Sara, mantelzorger voor haar kind

Waarom wijkt de praktijk zo vaak af?

Lokale regels die verder gaan dan de wet
Financiële druk bij gemeenten
De schaduw van PGB-fraude

Wat mantelzorgers nodig hebben:

→ continuïteit

→ maatwerk

→ zelf passende hulp kiezen

→ een leefbare zorgsituatie thuis

Het PGB is geen truc. Geen omweg. Geen voorkeursroute. Het is een recht.

Ons advies:

Neem contact op met Per Saldo als je twijfelt over je rechten.

En een boodschap aan gemeenten:

→ Toets streng — maar eerlijk.

→ Bewaak kwaliteit — maar blijf objectief.

→ Voer gesprekken open — niet ontmoedigend.

→ Zet de zorgvrager centraal.

Mantelzorgers dragen al een enorme last. Het minste wat ze mogen verwachten is een zorgsysteem dat luistert.

Het wordt tijd dat we hierover open praten — niet om te wijzen, maar om samen te verbeteren.

Want als keuzevrijheid slechts theorie wordt, dan verliest het systeem zijn menselijkheid.

marjolijnbruurs

Marjolijn Bruurs is sociaal ondernemer, voorzitter van Stichting Mantelzorgelijk en initiatiefnemer van Mantelzorgelijk.nl. Als ervaringsdeskundige en mantelzorgactivist maakt zij zichtbaar waar beleid en praktijk uit elkaar lopen en wat dat betekent voor mantelzorgers. Ze zet zich in voor structurele verandering, spreekt zich uit waar systemen tekortschieten en pleit voor beleid waarin de grenzen, bestaanszekerheid en stem van mantelzorgers daadwerkelijk leidend zijn.