Favorieten! #7 Mantelzorger, pas op voor de sociale dienst!

Het is weer tijd voor een nieuwe aflevering in de top 20 van meest gelezen stukken op Mantelzorgelijk (editie 2018). In onze zomerserie laten we je zien welke onderwerpen mantelzorgers het meest bezighouden. En welke mantelzorgvragen de meeste reacties opleveren.

Vandaag nummer 7. Een pittig onderwerp: Als je een bijstandsuitkering ontvangt en tegelijk mantelzorg verleent, kan dat financiële problemen opleveren. De Monitor maakte een aflevering over de Sociale Dienst en langdurige schulden. Een heftige uitzending, die we je alsnog van harte aanraden.

Klik op de afbeelding voor de link naar Uitzending gemist.

De Monitor – uitzending 8 februari 2015 – terugkijken via NPO.nl

Op de website NPO journalistiek vonden we achtergrondverhalen bij deze uitzending. In de uitzending van De monitor komen verschillende bijstandsgerechtigden aan het woord. Zo ontmoeten we Martin. Hij trad met Koninginnedag op in een kroeg en kreeg daar een onkostenvergoeding voor, maar een anonieme tipgever meldde dat hij voor die klus 250 euro zou hebben ontvangen. De sociale dienst startte een onderzoek en zonder enige harde bewijzen volgde er een sanctie. Martin’s bijstand werd stopgezet en ook moest hij zijn totaal ontvangen uitkering van de afgelopen drieënhalf jaar terugbetalen. Martin, ook mantelzorger van zijn demente moeder, had ineens geen inkomen meer en moest ook nog eens een boete van 46.000 euro terugbetalen. Een reusachtig bedrag tegenover de 250 euro die Martin ‘mogelijk’ zou hebben ontvangen voor zijn optreden. Maanden later zette de sociale dienst het diepgravende onderzoek stop. Ze hadden geen bewijzen gevonden op basis van de anonieme tipgever, maar Martin was intussen in de schulden geraakt.

Mantelzorgers, hobbyisten en vrijwilligers moeten oppassen
Petra Gerritsen van Bolwerk Advocaten krijgt dagelijks bijstandsgerechtigden aan haar bureau die door hobby optredens, vrijwilligerswerk of als mantelzorger in de problemen zijn gekomen. Alle verdiensten die enigszins lijken op loon uit betaald werk kunnen door de sociale dienst in twijfel worden getrokken en dan volgen direct harde sancties die mensen zoals Martin dieper in de problemen brengt.

Bewust verkeerde voorlichting
Ook worden mensen door de sociale dienst bewust verkeerd voorgelicht om uitkeringen te sparen, zo lijkt het. René Beunders van het burgerinitiatief Hart Enschede tipte de redactie over de misstanden in zijn gemeente. Enschede heeft volgens de cijfers één van de hoogste aantal uitkeringsgerechtigden en het lijkt er op dat de gemeente daarom uitkeringen probeert te sparen. Mensen die bij het werkplein bijstand aanvragen worden weggestuurd met de boodschap dat ze eerst maar vier weken hun best moeten doen om werk te zoeken. Daardoor lijkt het alsof er geen mogelijkheid is om de uitkering direct aan te vragen, maar die is er wel degelijk.

De zoekperiode is volgens Rob van Straaten, hoofd inkomen van de gemeente Enschede bedoeld als een vraag, niet als een eis. Volgens hem vindt 30 procent na de zoekperiode werk, maar voor de andere overige 70 procent zou er een ‘andere oplossing zijn’.

Dieper in de schulden
Het is echter niet ondenkbaar dat mensen ontmoedigd raken als ze worden weggestuurd met een zoekperiode en niet weten dat ze recht hebben om hun bijstandsuitkering alsnog aan te vragen. Marije Weterinks die onlangs gescheiden is en moeder van een gehandicapte peuter raakte in paniek toen ze werd weggestuurd met een zoekperiode briefje.

Kijktip: Hoe sociaal is de sociale dienst Deel II
Wil je meer informatie over dit onderwerp? Kijk dan ook naar de vervolgreportage over ‘Hoe sociaal is de sociale dienst’. Daarin vertelt rapper Lange Frans hoe zijn schoonmoeder harde sancties kreeg opgelegd omdat ze op haar kleinkinderen paste. Dat is volgens de sociale dienst betaald werk en mag ze niet doen terwijl ze een uitkering ontvangt.