De stille eenzaamheid van mantelzorgers

Vanaf vandaag 25 september t/m  woensdag 1 oktober is het weer de Week tegen Eenzaamheid. Vaak gaat de aandacht uit naar bijv. ouderen die alleen wonen, j0ngeren die zich geïsoleerd voelen of mensen zonder sociaal netwerk. Geweldig dat hier aandacht voor is, maar er is nóg een groep bij wie de eenzaamheid vaak onzichtbaar blijft en vergeten wordt: mantelzorgers!

Van buiten lijkt het alsof mantelzorgers nooit alleen zijn. Ze hebben dagelijks contact met hun dierbare, met zorgverleners en met instanties. Toch voelen veel mantelzorgers zich eenzaam. Dat komt doordat deze contacten draaien om zorg en verplichtingen, niet om gelijkwaardigheid, ontspanning of echte verbondenheid.

Daarnaast houden mantelzorgers hun gevoelens vaak voor zich. Ze willen niet klagen of de aandacht bij zichzelf leggen. Vrienden en familie haken soms langzaam af, omdat afspraken moeilijk worden of de zorgsituatie te confronterend is. En eenzaamheid is niet altijd zichtbaar: iemand kan druk en aanwezig zijn, maar zich toch diep van binnen niet verbonden voelen.

Een mantelzorger uit onze achterban verwoordde het heel raak:
“Iedereen zegt: jij bent nooit alleen. Maar ik voel me juist vaak eenzamer dan ooit. Ik mis gewoon iemand die even vraagt hoe het écht met míj gaat.”

Waarom dit aandacht verdient
Eenzaamheid onder mantelzorgers wordt zelden benoemd in beleid of media. Het beeld bestaat dat mantelzorgers altijd sterk zijn en steun vinden in hun rol. Maar achter die kracht schuilt vaak een groot gemis aan verbondenheid.

Volgens Movisie voelt 43% van de mantelzorgers zich (regelmatig) eenzaam. Bij mantelzorgers van mensen met dementie liggen deze cijfers soms nog hoger, vooral als zij de zorg grotendeels alleen dragen.
🔗 Bron: Movisie – Omgaan met eenzaamheid onder mantelzorgers (PDF)

Uit recent onderzoek van de Open Universiteit blijkt dat langdurige en intensieve zorg leidt tot verlies van sociale contacten en identiteit, wat bijdraagt aan structurele eenzaamheid.
🔗 OU – Onderzoek: Hoe kunnen we eenzaamheid onder mantelzorgers verkleinen?

Ook internationaal wordt dit herkend. Een overzichtsstudie toont aan dat mantelzorgers gemiddeld meer eenzaamheid en sociale isolatie ervaren dan mensen zonder zorgtaken.
🔗 Hajek et al. (2021) – Informal caregiving, loneliness and social isolation

Daarom vraagt Mantelzorgelijk in de Week tegen Eenzaamheid:

• Kijk ook naar de mantelzorger in je omgeving.
• Vraag hoe het écht gaat.
• Luister zonder oordeel.

Want mantelzorgers zorgen voor anderen – maar hebben zelf óók behoefte aan contact, steun en gezien worden.