Bijkomende gevolgen van mantelzorg – Gedragsproblemen

In de afgelopen weken hebben Marjolijn en ik al aardig wat blogs geschreven in deze serie over de bijkomende gevolgen van mantelzorg. We hebben samen veel van die mogelijke gevolgen behandeld, van de emotionele impact tot de fysieke en financiële lasten die mantelzorg met zich mee kan brengen. Hoewel we al veel besproken hebben, zijn we ons ervan bewust dat er nog talloze andere gevolgen kunnen zijn die ook aandacht verdienen. Een daarvan is gedragsproblemen bij de zorgvrager:

Wat doet dat met de mantelzorger?

Mantelzorgers kunnen te maken krijgen met gedragsproblemen bij de persoon voor wie ze zorgen. Deze gedragsproblemen kunnen voortkomen uit verschillende oorzaken, zoals dementie, hersenletsel, psychische aandoeningen, of chronische ziekten. Enkele veelvoorkomende gedragsproblemen waarmee mantelzorgers geconfronteerd kunnen worden:

Agressie en vijandigheid:

•  Verbale agressie zoals schreeuwen, schelden of beledigen.
•  Fysieke agressie zoals slaan, schoppen of bijten.

Verwardheid en desoriëntatie:

• Verlies van tijd- en plaats besef.
• Verwarring over personen, plaatsen of gebeurtenissen.

Onrust en dwalen:

• Rusteloosheid en de behoefte om voortdurend te bewegen.
• Doelloos rondlopen, vaak vooral ’s nachts.

Apathie en terugtrekking:

• Gebrek aan interesse in dagelijkse activiteiten.
• Sociaal terugtrekken en minder communicatie.

Hallucinaties en wanen:

• Zien of horen van dingen die er niet zijn (hallucinaties).
• Onjuiste overtuigingen of achterdocht (wanen), zoals denken dat mensen hen kwaad willen doen.

Depressie en angst:

• Symptomen van depressie zoals somberheid, huilbuien, en verlies van eetlust.
• Angst en paniek zonder duidelijke reden.

Ongepast gedrag:

• Sociaal onacceptabel gedrag zoals luid praten of ongepast taalgebruik.
• Seksueel ongepast gedrag.

Obsessief en repetitief gedrag:

• Herhaaldelijk dezelfde vragen stellen.
• Voortdurend dezelfde handelingen uitvoeren.

Veranderingen in eet- en slaappatronen:

• Overmatig eten of juist weigeren te eten.
• Slaapstoornissen zoals slapeloosheid of overmatig slapen.

Voor mantelzorgers kan het uitdagend zijn om met deze gedragsproblemen om te gaan en kan het leiden tot stress en emotionele belasting. Het is belangrijk dat mantelzorgers ondersteuning krijgen, zowel praktisch als emotioneel, en dat ze toegang hebben tot professionele hulp en middelen om effectief met deze uitdagingen om te gaan.

Het meest belangrijke is om als mantelzorger kalm en geduldig te blijven, zelfs als het gedrag uitdagend is. Om een aantal tips te verwerken in dit blog ben ik op zoek gegaan naar adviezen die kunnen helpen om de situatie te de-escaleren en de rust terug te laten keren.

Specifieke strategieën bij gedragsproblemen

Agressie en vijandigheid: Vermijd confrontaties en probeer de persoon af te leiden met een activiteit. Gebruik daarbij een rustige en zachte stem dit kan een kalmerende werking hebben.

Verwardheid en desoriëntatie: Creëer een gestructureerde en voorspelbare omgeving. Gebruik duidelijke aanwijzingen en herinneringen, zoals klokken, kalenders en naamkaartjes.

Onrust en dwalen: Zorg voor een veilige omgeving waarin de persoon kan rondlopen zonder gevaar. Ook hier kun je overwegen om een activiteit aan te bieden die de energie van de persoon kunnen ontladen.

Apathie en terugtrekking: Stimuleer deelname aan activiteiten die de persoon vroeger leuk vond. Moedig sociale interactie aan met familie en vrienden.

Hallucinaties en wanen: Probeer de persoon gerust te stellen en af te leiden. Vermijd het argumenteren over de hallucinaties of wanen, want voor de persoon is het op die momenten werkelijkheid.

Depressie en angst: Bied emotionele ondersteuning en luister naar de zorgen van de persoon. Overweeg professionele hulp zoals therapie of medicatie indien nodig.

Ongepast gedrag: Leg rustig uit waarom bepaald gedrag niet acceptabel is en bied alternatieven aan. Zorg voor een discrete en respectvolle aanpak bij seksuele ongepastheid.

Obsessief en repetitief gedrag: Antwoord geduldig op herhaalde vragen of bied afleiding aan. Bied activiteiten aan die de persoon kunnen helpen zich te concentreren en betrokken te blijven.

Veranderingen in eet- en slaappatronen: Zorg voor een rustige en comfortabele slaapomgeving. Stimuleer regelmatige maaltijden en bied voedingsrijke snacks aan.

Vergeet jezelf als mantelzorger niet!

We hebben zelfzorg met regelmaat uitgebreid besproken, maar we kunnen het niet vaak genoeg benoemen: zorg ook goed voor jezelf!  Aarzel niet om hulp te vragen van familie, vrienden of professionele zorgverleners. Neem de tijd, ook voor jezelf als mantelzorger.

Sluit je ook aan als vriend bij Mantelzorgelijk, de ervaringsdeskundigen en lotgenoten helpen je graag op weg!

Mantelzorgers zijn een onmisbare steunpilaar in onze samenleving

Het is essentieel dat ze de juiste informatie, ondersteuning en waardering krijgen om hun belangrijke rol vol te kunnen houden. Door effectieve strategieën toe te passen en gebruik te maken van beschikbare hulpbronnen, kunnen mantelzorgers zowel hun eigen welzijn als dat van de zorgontvanger verbeteren. Beleidsmakers kunnen hierin een cruciale rol spelen door beleidsmaatregelen te implementeren die mantelzorgers erkennen, waarderen en de juiste ondersteuning biedt.

**Marjolijn** zei het in een van haar vlogs zo mooi en daarmee sluit ik af..

“Laten we samen zorgen voor degenen die zorgen!”