Bijkomende gevolgen van mantelzorg: gebrek aan ondersteuning

Enigszins verbaasd, of liever gezegd teleurgesteld, was ik bij het lezen van een nieuwsbericht waarin er nadrukkelijk op werd gewezen dat formele zorgverleners ondersteuning moeten krijgen nu zij steeds meer gaan samenwerken met de mantelzorger. (Bron: V&VN)

Zullen we er dan gelijk ook maar voor gaan zorgen dat de mantelzorger nu eindelijk eens erkend wordt en dat deze de ondersteuning krijgt die zij verdienen? Want als dit niet voor eens en altijd geregeld wordt zullen ook mantelzorgers wel eens uit kunnen gaan vallen.

Daar ga ik vandaag mijn deel van de serie “Bijkomende gevolgen van mantelzorg” nog een keer aan wijden, want ook met dit nieuwsartikel blijkt maar weer: het lijkt maar niet door te dringen hoe hoog die nood onder mantelzorgend Nederland is!

Als ondersteuning ontbreekt

Mantelzorgers, die zorgen voor een ziek of hulpbehoevend familielid, vriend of buur, kunnen te maken krijgen met verschillende vormen van gebrek aan ondersteuning. Hieronder volgen de belangrijkste vormen van ondersteuning waar mantelzorgers tekort aan kunnen hebben:

Emotionele en sociale ondersteuning: er is gebrek aan begrip en waardering vanuit de bredere gemeenschap. Mensen hebben vaak een vertekend beeld over mantelzorg,  persoonlijk denk ik dat dit mede te wijten is aan de wijze waarop het naar buiten wordt gebracht. Voor mantelzorgers kan dit leiden tot vermindering van sociale contacten en gevoel van isolatie en eenzaamheid.

Praktische ondersteuning: gebrek aan hulp in de vorm van huishoudelijke hulp, wijkverpleging of respijtzorg. Daarnaast kunnen mantelzorgers moeite hebben met het vinden van betrouwbare informatie en betaalbare vervangende zorg. Bureaucratische procedures om hulp en middelen te verkrijgen maken het er voor de mantelzorger ook niet eenvoudiger op.

Financiële ondersteuning: het ontbreken van een financiële compensatie voor de zorg die zij verlenen kan de mantelzorger in problemen brengen. Mantelzorgers kunnen in financiële onzekerheid komen doordat zij genoodzaakt zijn om uren in te leveren of hun baan verliezen.  Extra kosten gemaakt voor medische zorg en hulpmiddelen worden onvoldoende vergoed door zorgverzekeraars.

Werk gerelateerde ondersteuning: er is over het algemeen nog onvoldoende flexibiliteit van werkgevers om werk en zorgtaken te combineren, verlofmogelijkheden specifiek voor mantelzorg voldoen niet of ontbreken.

Juridische ondersteuning: gebrek aan kennis met de rechten en plichten als mantelzorger (voor zover die er zijn). Want wie is er verantwoordelijk, of beter gezegd: wie kan aansprakelijk worden gesteld als de zorgvrager door verkeerd handelen iets overkomt?

Welzijn van de mantelzorger

Het ontbreken van goede ondersteuning kan een aanzienlijke impact hebben op het welzijn van de mantelzorger. Fysieke en mentale gezondheidsproblemen, financiële problemen en sociale isolatie… Het is teveel voor de mens om dat te moeten dragen! Daarom is het essentieel dat effectieve ondersteuning voor mantelzorgers werkelijkheid wordt.

Graag verwijs ik beleidsmakers nogmaals naar het Mantelzorgelijk Manifest daar staan de belangen en behoeften van mantelzorgers duidelijk in weergegeven. Met dit manifest heeft u goede handvaten om met een goed ondersteuningsbeleid te komen.

Het zal ons gehele zorgsysteem uiteindelijk ten goede komen!