Arie in wonderland: Afscheid nemen bestaat wel…

Als ik afgelopen woensdag bij papa binnenkom zie ik het aan zijn gezichtsuitdrukking: ‘Niet goed’. En het overvalt me. Omdat hij de afgelopen weken zo lief, open en zonnig.

Hij houdt zijn rechterbeen vast. Zegt dat het zeer doet. Het is zijn ‘slechte’ been. Met klapvoet en aneurysma. Slechte aderen heeft papa altijd gehad. Pijn al jaren, zeker sinds de klapvoet. De laatste maanden leek hij het niet meer zo te voelen. Waren er wel ongemakken met likdoorns en drukplekken. Maar zo als nu. Dat was lang geleden. Ik benoem dat het rottig. Zoveel pijn. Dat rotbeen ook. Check schoenen en voeten. Maar vind niets.

Zijn “auwauwauw” met daarbij zijn van pijn vertrokken gezicht dendert bij me binnen. Deze papa is de papa die in zijn laatste maanden thuiswonend vaak voorbij kwam. De pijn kregen ze maar niet onder controle. Ik was zo blij voor hem en de mensen om hem heen dat het weg leek. Want de pijn beheerst. Overheerst. En maakt geen leuke man van hem.

Ik schakel bij. Wil toch graag proberen naar de zang. Papa is niet dolenthousiast, maar wil wel mee. Mijn vraag die ik altijd stel “Kun je opstaan?”, lijkt echter niet binnen te komen. Ik herhaal mijn vraag. Formuleer anders. Maar papa maakt geen aanstalten.
Ik neem even afstand. Rommel wat in zijn kast. En probeer na een paar minuten opnieuw. Van dat de krulletjes juf er is. En dat we fijn gaan zingen. Papa wil wel mee.

En als ik weer vraag of hij op kan staan, pakt hij in plaats van de armleuningen om zich aan af te zetten de handvatten van zijn rollator om zich aan op te trekken. En dat werkt niet. En ik krijg hem niet duidelijk dat hij zijn handen op de leuning. De moed zakt me diep in de schoenen. In mijn hoofd raast het… ‘Is dit het dan? Kan ik papa niet meer zelf meekrijgen naar de zang?…’

Eergister kreeg ik een mail van zijn EVV. Dat ze indien nodig bij het opstaan de actieve lift gingen gebruiken. En ik begreep dat. Want het was me zelf ook al opgevallen dat opstaan een dingetje werd. Dat het papa steeds meer moeite kostte. We waren al eens bijna gekapseisd…

Gisteren kreeg ik een mail van zijn creatieve therapeut. Ze wilde laten weten dat ze papa niet langer mee. Hij wilde niet weg uit zijn veilige omgeving had ze de indruk. Daarbij begreep hij de opdrachten ook niet meer…
En ook dat begreep ik. Want ik had met eigen ogen gezien hoeveel moeie het schrijven van zijn eigen naam kostte.
En vorige week was ik voor het eerst zonder papa naar de spelotheek gegaan omdat ik het lopen niet goed aandurfde en de rolstoel me teveel gedoe.

En is er dan vandaag weer iets wat niet langer lukt?
In mijn hoofd weet ik het. Dit is het proces. Er zal steeds meer niet.
Maar als het me woensdag gebeurt ben ik even zo uit het veld geslagen. Lelijke Alzheimer met je graaiklauwen…

Met de tranen in mijn ogen haal ik hulp. En helpt een allerliefste vrijwilligster me. We besluiten papa in de rolstoel. Want dan is ie ook makkelijker te verplaatsen. Maar het lukt ons niet. Papa kan niet staan. Geeft pijn aan. Durft niet?
Daar komt de fysiotherapeut. Gealarmeerd door de verzorging. Want papa klaagt al langer over pijn vandaag.

De vrijwilligster gaat vast naar de zang. Ik blijf. En samen met de fysio lukt het om papa uit zijn stoel te hijsen. Op zijn benen staan gaat moeizaam. Maar het lukt net lang genoeg om hem in de rolstoel te krijgen.
De fysio vindt geen oorzaken voor de pijn. Maar beloofd papa dat ie hem in de gaten zal houden.

Ik vraag nogmaals aan papa of we naar de zang. Met de krulletjes juf. “Ik wist helemaal niet dat die er zou zijn”, zegt papa. We gaan.
Maar ook onder de zang heeft papa pijn. “Mijn been en ik zijn niet zulke goede vrienden vandaag”.
Hij huilt veel. Om familie die er niet meer is.
Heel af en toe zie ik hem genieten. Mee tikken met zijn ‘goeie’ voet, dirigeren. Zingen doet hij, nu ik er over nadenk, zelden meer…

En zo laat papa steeds een beetje meer los. Verliest hij steeds meer vaardigheden.
Als de pijn hem niet bederft, is hij lief, open en gezellig.
Hangt hij onderuitgezakt in zijn stoel. Benen gestrekt. Van zijn leven er niet zo ontspannen bij gezeten.
En kijkt hij met kinderogen naar de DVD van de taptoe van Breda. Steeds opnieuw. En steeds ziet hij andere dingen. Bekenden zelfs.
Voor hem is het misschien zo erg niet.
Maar ik vind het moeilijk. De afpakkerij van Alzheimer.

P.S. Intussen is inderdaad duidelijk dat het papa’s aderen zijn die de pijn veroorzaken en zet men in op pijnbestrijding/comfort.