Als mijn vader vertelt: “Het verstand is weer helemaal terug gekomen”

Bij dementie treden altijd oriëntatieproblemen op in tijd, plaats en persoon. De patiënt verliest op een aantal terreinen houvast waardoor hij niet meer goed relaties kan leggen. Mijn vader heeft al langer last van desoriëntatie in tijd maar inmiddels heeft hij ook problemen om plaats te herkennen. We spreken van desoriëntatie in plaats wanneer iemand niet meer herkent waar hij woont. Of als hij niet weet waar de ijskast in huis te vinden is. Of de weg kwijt raakt in de buurt waar hij woont. De patiënt herkent de plaats niet of weet niet hoe hij van de ene plek naar de andere kan komen. De onderlinge relatie tussen plaatsen raakt weg.

Desoriëntatie ontwikkelt zich langzaam en wordt steeds erger. In het begin gaat het om dingen die niet zo heel belangrijk zijn voor het dagelijks leven. Men vergist zich een uurtje in de tijd. Men herkent een plein in een naburige stad, waar men niet zo vaak hoeft te zijn, niet. Men herkent personen die wat verderaf staan, verre kennissen of bekende Nederlanders niet meer.

Dat zit het dagelijks leven nog niet in de weg. Maar geleidelijk aan komt het dichterbij. Men raakt in de war met morgen of middag. Men herkent de eigen woonbuurt niet meer en raakt de weg naar de winkels kwijt. En ook vergeet men mensen die men vaker ziet, buren, hulpverleners enz.

Als de desoriëntatie nog erger wordt, komt ook de dagelijkse gang van zaken in het gedrang. Men weet niet meer of het dag of nacht is, herkent directe familie niet meteen en weet de weg in huis ook steeds minder goed. Een hele rare gewaarwording voor de persoon met dementie en voor de personen eromheen.

Mijn vader kreeg een paar weken geleden plotsklaps last van van desoriëntatie in plaats. Je schrikt je echt te pletter, als dit voor het eerst voorkomt. Van de een op andere dag had hij het idee dat hij in een vreemde plaats woonde. Hij herkende de straat niet meer, herkende zijn eigen huis niet meer en wist niet meer wie zijn buren waren. Elke keer als we bij hem binnen kwamen was hij enorm opgelucht. Hij was verbaasd dat je wist waar hij woonde en vroeg telkens hoe je daar gekomen was. Hij wist namelijk zelf de weg niet meer en ging dus ook niet meer naar buiten want stel je voor dat je niet weet hoe je terug moet…

Nu na weken, weet hij dat het niet klopt wat hij de afgelopen tijd dacht. Hij begint er ineens over te vertellen, als ik hem film. Volgens hem is ‘het verstand’ weer helemaal terug gekomen…