4. De afdeling Planning & Logistiek

Vraag iemand wat een mantelzorger doet en de kans is groot dat het antwoord begint met zorg verlenen.

Helpen met wassen.

Medicijnen geven.

Een maaltijd maken.

Naar een ziekenhuisafspraak rijden.

Dat gebeurt ook.

Maar het grootste deel van mantelzorg bestaat vaak uit iets heel anders.

Organiseren.

Een gemiddelde mantelzorger is planner, logistiek coördinator en projectmanager tegelijk. Er worden afspraken gemaakt en verzet, medicijnen besteld, hulpmiddelen geregeld, vervoersproblemen opgelost, formulieren ingevuld en verschillende zorgverleners op elkaar afgestemd. Ondertussen moet ook het gewone leven doorgaan. Werk. Kinderen. Boodschappen. Het huishouden.

Het bijzondere is dat vrijwel niemand deze werkzaamheden als zorg ziet.

Ze staan nergens geregistreerd.

Ze worden zelden meegeteld.

Maar zonder die organisatie zou een groot deel van de professionele zorg letterlijk vastlopen.

Een ziekenhuis plant een afspraak.

De mantelzorger zorgt dat iemand er komt.

Een arts schrijft medicatie voor.

De mantelzorger haalt die op, beheert het schema en ziet erop toe dat de medicijnen op tijd worden ingenomen.

Een gemeente kent een voorziening toe.

De mantelzorger regelt de aanvraag, de communicatie en vaak ook de bezwaarschriften als iets misgaat.

De professionele zorg is daardoor steeds afhankelijker geworden van iemand die achter de schermen alle losse onderdelen met elkaar verbindt.

Dat vraagt overzicht.

Tijd.

En voortdurend schakelen.

Toch wordt deze vorm van arbeid nauwelijks gezien. Juist omdat alles goed georganiseerd is, lijkt het vanzelf te gaan. Pas wanneer een mantelzorger uitvalt, wordt zichtbaar hoeveel coördinatie er eigenlijk nodig was om de zorg draaiende te houden.

Geen enkele organisatie zou een logistieke afdeling zonder budget, zonder ondersteuning en zonder vervanging laten functioneren.

Toch verwachten we dat miljoenen mantelzorgers dit iedere dag doen.

Niet omdat zij daarvoor hebben gekozen.

Maar omdat het systeem inmiddels zo is ingericht.

Misschien is dat wel de grootste misvatting over mantelzorg.

Dat de zorg het zwaarste deel is.

Terwijl de onzichtbare planning eromheen vaak minstens zoveel energie kost.