Zorg verschuift, druk blijft: mantelzorger als stille patiënt?

Met gemengde gevoelens las ik het recente nieuws dat Twentse ziekenhuizen hun zorg anders willen organiseren. De bedoeling klinkt sympathiek: ziekenhuisopnames zijn vaak een “schokkende onderbreking van het leven” en zouden daarom beter moeten aansluiten op het gewone leven thuis. Ze willen nauwer samenwerken om mensen sneller en soepeler weer naar huis te krijgen.

Achter die voordeur..

Maar als mantelzorgveteraan voelde ik bij dit nieuws vooral een andere schok. Want laten we eerlijk zijn: “weer naar huis” betekent vaak niet minder zorg, maar zorg die simpelweg achter de voordeur verschuift. Op de schouders van mantelzorgers…

In het bericht lees ik woorden als “betere samenwerking met thuiszorg en mantelzorg”. Dat klinkt vriendelijk, maar ik zie de bui al hangen. Want hoe vaak betekent samenwerking in de praktijk gewoon: er is iemand thuis, die zal het wel opvangen? Hoe vaak krijgen mantelzorgers eerst een vraag, voordat er iets van hen verwacht wordt? En hoe vaak wordt er überhaupt gecheckt of hun grens al bereikt is?

Overdracht

En wat als er niemand thuis op je wacht? Ik heb het recent nog van dichtbij meegemaakt. Een vriendin, alleenstaand en zonder kinderen, belandde totaal onverwacht in het ziekenhuis. Ze moet thuis herstellen in afwachting van een operatie. Thuiszorg was niet goed geïnformeerd, waardoor ze een aantal dagen zonder formele ondersteuning zat. Let wel: de zorg die ze nodig heeft, vereist wel enige kennis van haar aandoening.

Uiteraard ingesprongen haar zo goed als mogelijk bij te staan. Al ben ik na jaren van mantelzorg “zorgmoe”, iemand die je dierbaar is laat je niet in de steek. Maar laten we eerlijk zijn: dit beleid verschuift de zorgdruk opnieuw naar mantelzorgers – vaak onzichtbaar, vaak ongevraagd.

Als ziekenhuizen echt zorg willen organiseren rondom het gewone leven, dan horen mantelzorgers daar niet alleen als vangnet bij, maar als gelijkwaardige partners. Partners die gehoord worden, gesteund worden, en wiens grenzen serieus genomen worden.

Daarom stel ik een eenvoudige, maar belangrijke vraag aan alle zorgorganisaties die dit pad volgen:

Hoe gaan jullie voorkomen dat mantelzorgers de onzichtbare patiënt worden in jullie nieuwe beleid?

**Bron: Twentse ziekenhuizen gaan zorg anders organiseren