Zelfredzaamheid? Samenredzaamheid!

Zelfredzaamheid? Samenredzaamheid!

In de ouderenzorg werken ze toe naar ouderenzorg en -ondersteuning waarbij ouderen zo veel mogelijk zelfredzaam zijn door zo nodig (opnieuw) aanleren van vaardigheden, fit blijven, hulpmiddelen gebruiken en met hulp uit de omgeving zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen, op eigen kracht zolang het kan. Zo gauw mensen met de zorgverlening te maken krijgen zijn ze afhankelijk van ondersteuning, in mijn beleving ben je dan al niet meer echt zelfredzaam.

Als ik al die programma’s lees, de mooie voorbeelden zie in de berichten en promotiefilmpjes welke de media en zorgorganisaties ons voorschotelen moet ik altijd weer denken aan mijn eigen mantelzorgjaren, mijn vader was verre van zelfredzaam na zijn hersenstaminfarct, en met hem vele zorgvragers met verschillende aandoeningen meer.

Deze grote groep kunnen we niet meer zodanig fit genoeg krijgen dat zij zich zelfstandig kunnen redden thuis. Die zijn niet op te krikken met een aantal uurtjes sportief bezig zijn doordeweeks (als voorbeeld) Begrijp mij niet verkeerd: Ik wil het niet in z’n geheel afkraken, maar die mooie voorbeelden zijn geschikt voor de “ouderen” die nog enigszins vitaal zijn.

Mijn vader kon zichzelf niet geheel zelfstandig verzorgen, de persoonlijke verzorging werd gegeven door de thuiszorg. Twee zorgmomenten á 15 min. per dag.. Zo is zijn zorgplan ooit opgesteld en zo is het jarenlang gebleven, ook toen hij alsmaar meer in ging leveren. Ook toen hij uiteindelijk rolstoelafhankelijk was. Ruimte voor meer zorgmomenten was er vanuit de zorgorganisatie niet. Je kan wel nagaan dat dit lang niet voldoende was, de resterende uren van de dag was voor mij als mantelzorger.

Zorgorganisaties zetten ook in op mantelzorg, personeel wordt “omgeschoold” krijgen trainingen waarin zij leren op welke wijze zij de mantelzorger het beste kunnen betrekken binnen het zorgplan. Want (zo beloofd een zorgorganisatie) zo houd je je werk vol, zo blijf je je werk leuk vinden. Zo behoud je je werkgeluk… Er worden zelfs al gelukcoaches voor ingezet, daar is dan wel weer geld voor?

Inmiddels weten we dat veel lotgenoten hier al allerlei extra taken uitvoert, zowel in thuis- als in verpleeghuis situatie. In een artikel over zelfredzaamheid stimuleren las ik dat het in de thuissituatie zelfs zo een succes moet gaan worden dat de formele zorg uiteindelijk niet meer nodig zou hoeven te zijn. Maar waar ligt die grens, totdat de mantelzorger omvalt?

En daarmee kom ik bij het volgende wat mij enorm dwars zit, niet eens meer voor mijzelf: mantelzorg is voor nu niet meer mijn directe zorg. Wel de zorg voor mijn lotgenoten, mijn “opvolgers” Ik vraag mij serieus af wat zorgorganisaties nou eigenlijk nog aanbieden bij een Volledig Pakket Thuis nu er zo op de formele zorg wordt beknibbeld en het uitgangspunt is dat zorg digitaal wordt geleverd als dat kan.

Of het nu gaat om beeldbellen met de wijkverpleegkundige, een robotje dat met een stem herinnert aan het innemen van medicatie of een sensor die de verpleegkundige alarmeert als je bent gevallen; innovatie kan de kwaliteit van zorg verhogen en zorgverleners ontlasten. Maar ontlast het ook de mantelzorger? Mij zou het niet ontlast hebben, het zou mij alleen maar meer taken op hebben geleverd. Het zou mij nog meer problemen hebben gegeven bij mijn werkgever, want ik zou nog vaker “privé” bezig zijn geweest in de uren van mijn parttime betaalde baan.

Ik had voor hem moeten bellen met de wijkverpleging (het zou niet de eerste keer zijn geweest dat iemand de lijn verbrak omdat ze hem niet konden verstaan) Ik zou gebeld worden omdat de automatische medicijndispenser te veel zakjes uit had gegeven. En zoals het nu met de thuisalarmering steeds meer voorkomt vanwege personeelstekort: mantelzorg wordt gebeld bij een valpartij of andere calamiteit.

Enkele van mijn vragen aan de politiek en beleidsmakers binnen gemeenten en zorgverzekeraars:

Hoe staat het met het “werkgeluk” van de mantelzorger, wanneer wordt het niet meer dan normaal dat de mantelzorger zo’n “gelukscoach” krijgt toegewezen in de vorm van een casemanager (ongeacht het ziektebeeld van de zorgvrager)?

Wanneer wordt het allemaal beter geregeld dat ook de mantelzorger zijn/haar dienst of taak eens even over kan dragen in de vorm van respijtzorg etc.?

Wanneer komt er een fatsoenlijk beleid voor deze groep zorgkanjers, wanneer wordt hun aandeel binnen het zorgsysteem Mantelzorggeluk?

Wanneer gaat men stoppen met het normaal vinden om OVER i.p.v. MET de mantelzorger te praten? Daar wil ik nog wat aan toevoegen: ik vind het namelijk niet meer dan normaal om een persoonsgerichte, keurig opgezette mail met verzoek tot kennismaking ook te beantwoorden. Zo ben ik opgevoed en zo zit dat in mijn systeem. Je sociaal opstellen tegenover je medemens, daar mankeert het nog wel eens aan……

Want vergeet het niet: samen moeten we het allemaal gaan doen in de maatschappij van vandaag de dag, alleen samen kunnen we deze zorgcrisis aangaan en hopelijk verslaan!

SAMENREDZAAM!