Vrijwilligers in het zonnetje, mantelzorgers in de kou

Als mantelzorger sta je er vaak middenin. Voor mijzelf is dat op dit moment niet het geval, maar  juist daardoor zie ik scherper hoe scheef het allemaal loopt. De druk op mantelzorgers wordt alsmaar groter, terwijl waardering en ondersteuning steeds verder afbrokkelen.

Van landelijk compliment naar lokale willekeur

Tot 2015 was er nog iets van een landelijke erkenning. Mantelzorgers kregen via de Sociale Verzekeringsbank een bedrag van €200. Geen vetpot, maar wel een duidelijk signaal: “We zien je.” Sinds die tijd zijn gemeenten verantwoordelijk voor het zogeheten mantelzorgcompliment. En daar gaat het mis.

Elke gemeente heeft er zijn eigen invulling aan gegeven. De een geeft nog steeds een geldbedrag, de ander een cadeaubon, een bloemetje of een dagje uit. Weer anderen doen helemaal niets. De verschillen zijn enorm. Waar je woont, bepaalt of je als mantelzorger überhaupt erkenning krijgt. En vaak moet je eerst door een woud van formulieren, voorwaarden en deadlines om er aanspraak op te maken ⇒ (Bron: PlusOnline) Mantelzorgwaardering in 2025: veel vage regels

Wegbezuinigde waardering

In mijn eigen gemeente is het mantelzorgcompliment volledig afgeschaft. In plaats daarvan krijg je “maatwerk” en “praktische ondersteuning”. Dat klinkt mooi, maar in de praktijk betekent het: minder huishoudelijke hulp (eigen netwerk inschakelen), respijtzorg niet voor iedereen toegankelijk, en als alternatief het maandelijkse mantelzorgcafé of een doorlopende podcast over omgaan met dementie. Waardering? Foetsie! → →

En terwijl er wel landelijk geld beschikbaar is voor ondersteuning, ontbreekt elke transparantie over waar dat geld echt naartoe gaat bij gemeenten.

Vrijwilliger of mantelzorger: een verschil van dag en nacht

Vrijwilligers zijn onmisbaar en waardevol. Gemeenten doen er alles aan om hen te werven en te behouden. Logisch, want vrijwilligers zijn steeds moeilijker te vinden. Daarom worden ze uitgebreid in het zonnetje gezet, met lintjes, activiteiten en waarderingsmomenten. Die moeten ze nog voor zich winnen.

Mantelzorgers? Die zijn er ja toch altijd, dus waarom zouden ze zich daar druk voor maken…. Maar jij, jij kiest er niet voor, je rolt erin omdat iemand die je lief is je nodig heeft. Precies daarom is het zo wrang dat hun inzet vaak als vanzelfsprekend wordt gezien. Terwijl mantelzorg net zo goed, of misschien nog wel méér, onze samenleving draaiende houdt.

Het mag niet uitmaken waar je woont

Het kan toch niet zo zijn dat iemand in gemeente A € 200 krijgt, en iemand in gemeente B een bloemetje of helemaal niets? Mantelzorgers zorgen niet voor een compliment, maar erkenning helpt wel om vol te houden. Er wordt van alles van ze verwacht, daar mag gerust wat tegenover staan. Wie dit probleem negeert, zegt eigenlijk dat de inzet van mantelzorgers hen geen cent waard is. Dat is niet alleen triest, dat is beschamend.

Gemeenten en Overheid, stop met mooie woorden en lege regelingen. Zorg voor structurele, eerlijke waardering, zonder bureaucratische hindernissen. Want zonder mantelzorgers stort het zorgsysteem helemaal in.