Verpleeghuiszorg faalt door een ziek systeem

“Elke dienst ga ik kapot, leeg en moe naar huis.” (AD.nl 19-4-2025)

Het is een uitspraak van een verpleeghuismedewerker die me keihard raakt. Niet alleen omdat het laat zien hoe zwaar het werk in verpleeghuizen is geworden, maar ook omdat het iets blootlegt wat mantelzorgers al veel langer voelen: dat de zorg in verpleeghuizen op knappen staat.

Uit een recent grootschalig onderzoek van het AD en vakbond FNV blijkt dat de situatie in veel verpleeghuizen ronduit zorgwekkend is. Duizend zorgverleners deelden hun ervaringen, en de uitkomsten liegen er niet om. Ruim driekwart zou hun eigen naasten nooit in een verpleeghuis willen onderbrengen. Niet vanwege gebrek aan liefde of inzet – die is er volop – maar omdat er structureel te weinig tijd, mensen en middelen zijn om goede zorg te kunnen bieden.

Voor mantelzorgers is dit geen nieuws. Wij zien al jaren de druk op de zorg toenemen. We houden onze dierbaren zolang mogelijk thuis, omdat we weten dat het in een instelling vaak niet beter wordt – soms zelfs slechter. Maar de prijs die wij daarvoor betalen is hoog: overbelasting, uitputting, eenzaamheid. En als de thuissituatie echt niet meer gaat, rest ons vaak een pijnlijk dilemma: we willen goede zorg, maar weten dat die steeds moeilijker te vinden is.

De verhalen uit het onderzoek maken dat gevoel nog schrijnender. Zorgverleners die geen tijd meer hebben om ouderen fatsoenlijk te douchen. Die vergeten medicijnen moeten goedmaken met extra aandacht – die er niet is. Die zich kapot schamen omdat ze weten dat de mensen voor wie ze zorgen ooit zelf ons land opbouwden. En nu nauwelijks een kopje thee of een wandeling buiten krijgen.

En wat te denken van de medicatiefouten, de onveilige situaties, het personeelstekort, de ondermaatse inzet van sommige zzp’ers? Zelfs de meldingen van incidenten worden steeds vaker achterwege gelaten. Niet omdat mensen niets willen melden, maar omdat het melden zélf een dagtaak is geworden. Alles gaat ten koste van het belangrijkste wat er is: menselijkheid, nabijheid, vertrouwen.

Als zelfs zorgprofessionals aangeven dat ze zelf nooit naar een verpleeghuis zouden willen, wat zegt dat dan over de toekomst van onze dierbaren? Over onze eigen toekomst?

Het wordt tijd dat dit gesprek écht gevoerd wordt. Niet alleen over meer handen aan het bed – al zijn die hard nodig – maar ook over wat wij als samenleving nog acceptabel vinden. Mantelzorgers trekken al jaren het onzichtbare deel van de zorg. Maar we kunnen het niet blijven opvangen als het systeem onder onze voeten wegzakt.

Wij willen geen onmogelijke keuzes meer hoeven maken. Wij willen kunnen vertrouwen op een verpleeghuis dat veilig is, menselijk, warm. Waar zorgverleners de ruimte krijgen om te doen waar ze ooit voor kozen: zorgen. Met liefde. Met tijd. Met aandacht.

Tot die tijd blijft onze boodschap aan de politiek, aan beleidsmakers, aan zorgbestuurders dezelfde: Stop met mooipraten. Ga luisteren. En ga nú iets doen.