Wanneer wordt accepteren hetzelfde als wegkijken?

“Dat hoort erbij.”

Het is een zin die mantelzorgers regelmatig horen. Dat het erbij hoort om moe te zijn. Dat het erbij hoort om altijd bereikbaar te zijn. Dat het erbij hoort om je eigen leven aan te passen aan de zorg voor een ander.

Alsof zorgen vanzelfsprekend is.

In de zorg noemen we dat steeds vaker normaliseren. Niet ieder probleem hoeft direct te worden opgelost. Niet iedere tegenslag vraagt om professionele hulp. Mensen zijn veerkrachtig en kunnen veel zelf.

Daar zit een belangrijke waarheid in.

Het leven is nu eenmaal niet maakbaar. Iedereen krijgt vroeg of laat te maken met ziekte, verlies of tegenslag. Dat hoort bij het leven.

Maar ergens ligt een grens.

Want wanneer wordt normaliseren hetzelfde als wegkijken?

Wanneer iemand al maanden slecht slaapt omdat hij dag en nacht voor zijn partner zorgt, is dat dan een normale situatie? Wanneer een dochter haar werk terugbrengt om de zorg voor haar ouders vol te houden, is dat dan gewoon onderdeel van het leven? Wanneer mantelzorgers hun eigen gezondheid opofferen omdat er geen alternatief is, moeten we dat dan blijven normaliseren?

Ik denk van niet.

Normaliseren mag nooit betekenen dat we structurele problemen als vanzelfsprekend gaan beschouwen.

Dat is precies het risico.

Wanneer iets vaak genoeg voorkomt, raken we eraan gewend. We vinden het normaal dat mantelzorgers overbelast raken. Normaal dat mensen jarenlang op wachtlijsten staan. Normaal dat professionele zorg steeds schaarser wordt.

Maar iets wat vaak voorkomt, is nog niet normaal.

En het is al helemaal niet wenselijk.

Woorden doen ertoe.

Normaliseren klinkt geruststellend. Het haalt de druk van de ketel en voorkomt dat ieder probleem meteen wordt gemedicaliseerd.

Maar dezelfde taal kan ook een excuus worden om niet meer kritisch te kijken naar wat er werkelijk gebeurt.

Misschien moeten we daarom onderscheid maken tussen het accepteren van wat bij het leven hoort en het accepteren van wat het gevolg is van maatschappelijke keuzes.

Die twee zijn niet hetzelfde.

Een samenleving die alles normaliseert, loopt het risico haar gevoel voor urgentie te verliezen.

Misschien is de vraag daarom niet of mantelzorg zwaar mag zijn.

De vraag is hoeveel daarvan wij normaal zijn gaan vinden.

Want niet alles wat gewoon is geworden…

…zou ook gewoon móéten zijn.