Stopt mantelzorg als je dierbare naar een verpleeghuis verhuist?

Wij ontvangen via de website en mail steeds meer vragen over alle facetten van mantelzorg. Vragen van beginnende mantelzorgers, van onderzoekers, van beleidsmedewerkers en ook van zorgprofessionals. De komende tijd zal ik een aantal vragen ook via ons platform beantwoorden. Ik trap af met een vraag die ik sinds 1,5 jaar zo’n beetje dagelijks gesteld krijg: Stopt mantelzorg als je dierbare naar een verpleeghuis verhuist?

Thuis nemen mantelzorgers bijna alle zorgtaken op hun schouders. De zorgprofessional speelt vaak slechts een bijrol. Soms wordt de professionele hulpverlener zelfs pas ingeschakeld, als de mantelzorger de zorg voor zijn naaste niet meer alleen aankan. Eenmaal in het verpleeghuis, dan draait de situatie om en nemen zorgprofessional’s de verzorgende taken over.

Mensen gaan er meestal van uit dat mantelzorg enkel thuis plaatsvindt en dat wanneer je dierbare naar een verpleeghuis verhuist, de mantelzorg ophoudt. Dat klopt niet helemaal naar mijn idee. De mantelzorg in een verpleeghuis verschilt natuurlijk wel van de zorg die je thuis gaf maar veel taken blijven gewoon doorgaan.

Bewindvoering (met alle administratieve bezigheden), mentorschap, afspraken bij tandarts en andere medisch specialisten, eerste contactpersoon zijn, je dierbare begeleiden naar gezellige activiteiten in en buiten het verpleeghuis, dat zijn allemaal taken die gewoon doorgaan. Ik kom elke week sowieso aan de acht uur, die in de definitie van mantelzorger beschreven staat. Buiten de twee dagen waarop ik mijn vader bezoek, als kind. Dat was thuis natuurlijk wel anders.

Dan heb ik het nog niet over mantelzorgers die hun dierbare twee keer per dag komen aan- en uitkleden en helpen bij het eten. Want dat komt namelijk ook voor bij de bewoners, die elke zorg van de verzorging weigeren. Dat hebben wij met mijn vader in de eerste maanden ook meegemaakt. Natuurlijk kun je denken: hij moet er aan wennen. Maar zou jij je vader of moeder of partner als een verhongerde stinkie Winky door het leven laten gaan? Ik denk het niet.

Soms reed ik dagelijks – en op het dieptepunt zelfs twee maal per dag – naar hem toe. Om hem te verschonen, te douchen of omdat hij onrustig en super angstig was. Meestal werd ik dan gebeld of ge-appt door de verzorging. Dat vond ik prima. Ik voelde me nog steeds op en top mijn vaders mantelzorger en stond nog steeds aan, als het op zijn zorg aankwam. Ik denk dat ik zelfs moeite had om die rol los te laten en dat ik moest afkicken van de intensieve zorg thuis. Ik was in die tijd echt op van vermoeidheid en stress en heb meermaals gedacht: Is dit het nou? Hij had net zo goed thuis kunnen blijven wonen. Gelukkig werd dat allemaal anders en zit mijn vader helemaal goed op zijn plek.

Inmiddels weet ik ook dat er wel een heel groot verschil tussen mantelzorgen thuis en mantelzorgen in het verpleeghuis is. Allereerst deel je de zorgen nu met een team van specialisten. Het meest waardevolle vind ik dat ik weet dat mijn vader veilig is en dat er over hem gewaakt wordt. En als ik nu op bezoek ga, heb ik alle tijd voor hem. Dat was thuis op het laatst absoluut niet het geval. Ik kwam dan altijd om ‘iets’ voor hem te doen, had altijd haast en voelde een enorme druk. Ik hoef nu dus niet meer 24/7 aan te staan, zoals in de thuissituatie en geeft stukken minder stress. Mijn leven staat nu dus niet meer helemaal in het teken van mijn vader en dat geeft weer ruimte voor alle andere mensen en dingen die ik belangrijk vind.