Start pilots logeerzorg om mantelzorgers te ontlasten

De afgelopen week las ik op LinkedIn een juichend bericht van onze zorg-minister Hugo de Jonge over de start van pilots logeerzorg, om mantelzorgers te ontlasten. Als reacties louter positieve geluiden. Geluiden van initiatiefnemers van repspijtzorg instellingen, van beleidsmedewerkers en van mensen die gewoon wat zeggen om maar wat te zeggen. Dat klinkt misschien een beetje bot maar zo ben ik nou eenmaal. Recht voor zijn raap en geen stroop om monden smeren. Dat helpt namelijk niet om je doel te bereiken. Uiteindelijk wil ik – net als al die beleidsmakers – namelijk wel hetzelfde: mantelzorgers ondersteunen bij hun zware taak en proberen hen zo lang mogelijk en goed te kunnen laten zorgen.

Ik ben langdurig mantelzorger voor een vader met Alzheimer en heb inmiddels de zorg thuis al achter me gelaten. 6,5 jaar hebben we het volgehouden en toen werd het onverantwoordelijk om mijn vader nog langer thuis te houden. De grootste groep mantelzorgers in Nederland zorgt voor een dierbare met dementie in een thuissituatie. Was ik in die tijd geholpen met een logeerweekje en even vrij van zorgen? Ja absoluut! Was het realistisch om mijn vader een weekje per jaar te laten logeren? Nee, in veel gevallen absoluut niet! Waarom niet? Ik zal het proberen uit te leggen:

Mensen met alzheimer of andere vorm van dementie kun je niet zomaar even een weekje verplaatsen uit hun vertrouwde omgeving en zonder de mensen die hen verzorgen. Na dat weekje vrij zit je met de gebakken peren. Een nog verwarder persoon maakt in één klap weer meer zorg en kost je onnoemelijk veel energie. En dan heb ik het nog niet over de onherstelbare gevolgen voor de persoon met dementie. Is dat het je dan allemaal waard?

Ik heb het er natuurlijk met meer mantelzorgers over gehad. Van de 10 mantelzorgers was er maar één die zei: Graag! Maar die zorgde voor een ouder die mentaal nog prima in orde was maar fysiek veel zorg nodig had. Dan snap ik het ook. Dan helpt een weekje vrij van zorg. Verder waren het mantelzorgers voor een ouder of partner met dementie en mantelzorgers voor zorg-intensieve kids. Zij zagen deze vorm van ondersteuning om zeer uiteenlopende redenen geen van allen zitten.

Maar wat helpt er dan wel? Ik denk veel meer in de richting van ruimte en tijd om te kunnen (blijven) zorgen. Ik denk echt dat alle mantelzorgers in een thuissituatie meer gebaat zijn bij een set aan regelingen waar een beroep op gedaan zou kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan één keer per week niet hoeven koken, hulp bij werkzaamheden in de tuin of ander achterstallig onderhoud, iemand die eens in de zoveel tijd bij je dierbare komt logeren zodat jij zelf een nacht kunt doorslapen. Maar ook goede zorgverlof voorzieningen bij werkgevers. Regelingen voor ZZPers want niet werken door zorgverplichtingen betekent ook geen inkomen. Mantelzorg  is en blijft maatwerk, daar schreef ik vorige week nog over. Wat voor mij geldt, kan voor jou misschien heel niet werken. Ondersteuning zou dus ook veel meer maatwerk moeten zijn.

Ik zou nog veel meer regelingen en ondersteuningsbehoeften weten en dat zou echt stukken minder kosten dan de 1 miljoen euro die de overheid in deze pilot heeft gestoken. Maar ik krijg de laatste tijd steeds meer de indruk dat er per definitie liever niet naar mantelzorgers geluisterd wordt. Dus ja, wie ben ik om eventuele oplossingen aan te dragen? Ik ben geen beleidsmaker, geen zorgprofessional maar een hele simpele, random mantelzorger ;)