Op je werk ziekgemeld, thuis gewoon aan het werk

Een eerste serieuze baan, nieuwe collega’s en de verantwoordelijkheid om te laten zien wat je kunt. Voor veel twintigers is het een belangrijke stap naar zelfstandigheid. Tot je ziek wordt. Je meldt je af, kruipt onder de dekens en probeert uit te rusten.

Maar thuis gaat de zorg gewoon door.

Voor jonge mantelzorgers die nog bij hun ouders wonen, kan ziek zijn een ingewikkelde situatie opleveren. Zeker wanneer een ouder, broer of zus afhankelijk is van hun dagelijkse hulp.

Op het werk ben je ziek. Thuis ben je nog steeds degene die dingen regelt.

Twee werelden, verschillende verwachtingen

In je eerste baan leer je hoe het werkt om verantwoordelijkheid te dragen. Je moet op tijd komen, afspraken nakomen en aangeven wanneer iets niet lukt. Bij ziekte is de boodschap meestal duidelijk: meld je af en neem de tijd om te herstellen.

Thuis zijn die grenzen soms minder helder.

Een ouder heeft hulp nodig bij de administratie. Er moet iemand mee naar een afspraak. Een jonger broertje kan niet alleen blijven. Of er moet simpelweg gekookt worden.

Voor jonge mantelzorgers die al jarenlang helpen, kunnen zulke taken zo vanzelfsprekend zijn geworden dat niemand er nog bij stilstaat.

Ook niet wanneer degene die ze uitvoert zelf ziek is.

Nog thuis wonen maakt het anders

Wie zelfstandig woont, kan soms letterlijk de deur dichtdoen. Voor jongvolwassen mantelzorgers die bij hun familie wonen, ligt dat ingewikkelder.

De zorg speelt zich af in dezelfde woning waar zij proberen te herstellen. Een vraag vanuit de woonkamer, een telefoontje van een zorgverlener of een probleem dat direct aandacht vraagt, is moeilijker te negeren wanneer je er middenin zit.

Daar komt bij dat veel twintigers nog niet volledig financieel zelfstandig zijn. Ze studeren, hebben een eerste baan of sparen om uit huis te kunnen.

Binnen het gezin kunnen daardoor verschillende vormen van afhankelijkheid naast elkaar bestaan. Een ouder is afhankelijk van praktische hulp, terwijl de jongvolwassene bijvoorbeeld nog afhankelijk is van woonruimte of financiële ondersteuning.

Dat kan het ingewikkeld maken om grenzen aan te geven.

Wanneer ben je eigenlijk vrij?

De overgang naar volwassenheid is een periode waarin jongeren leren hun eigen keuzes te maken. Hoeveel wil je werken? Waar wil je wonen? Hoe verdeel je je tijd tussen werk, vrienden en familie?

Voor jonge mantelzorgers kunnen die keuzes mede worden bepaald door de zorgsituatie thuis.

Dat betekent niet dat iedere jonge mantelzorger moeite heeft met grenzen stellen. De ervaringen verschillen sterk. Maar wanneer zorgtaken al op jonge leeftijd onderdeel zijn geworden van het dagelijks leven, is het niet altijd eenvoudig om te bepalen wanneer je beschikbaar bent en wanneer niet.

Zelfs een ziektedag kan daardoor voelen als een dag waarop je nog van alles moet doen.

Wie neemt het over?

Juist wanneer een jonge mantelzorger tijdelijk uitvalt, kan duidelijk worden hoeveel verantwoordelijkheid er eigenlijk bij diegene ligt.

Wie kent de afspraken? Wie regelt de boodschappen? Wie heeft contact met de zorgverleners? En wie neemt deze taken over wanneer de jongvolwassene ziek is?

Dat zijn vragen die niet pas gesteld zouden moeten worden wanneer iemand met koorts in bed ligt.

Een eerste baan combineren met mantelzorg vraagt soms al veel organisatie. Daar mag niet automatisch de verwachting bovenop komen dat iemand ook tijdens ziekte beschikbaar blijft.

Want volwassen worden betekent leren verantwoordelijkheid te dragen. Maar ook leren dat niet alle verantwoordelijkheid van jou hoeft te zijn.

En ziekgemeld zijn op je werk zou niet moeten betekenen dat je thuis gewoon een tweede dienst draait.