Kwaliteitskader palliatieve zorg, budgetplafond en een hoop gedoe

Op mijn zoektocht naar informatie over palliatieve zorg kwam ik de afgelopen week helaas behoorlijk wat heftige problemen en opinies over palliatieve zorg en budgetplafonds tegen. Ik ben echt flabbergasted. Wat er aan de hand is? Ik ga het je in dit blog allemaal uitleggen. Maar eerst info over het kwaliteitskader palliatieve zorg:

Het ‘kwaliteitskader palliatieve zorg‘ is een document dat de kwaliteitsnormen en richtlijnen vastlegt voor de palliatieve zorg in Nederland. Het is ontwikkeld door verschillende betrokken partijen, waaronder zorgprofessionals, patiëntenorganisaties en zorgverzekeraars, met als doel de kwaliteit van de palliatieve zorg te waarborgen en te verbeteren.

Het kwaliteitskader richt zich op alle aspecten van de palliatieve zorg, zoals symptoombehandeling, psychosociale ondersteuning, communicatie en besluitvorming, spirituele zorg en de organisatie van de zorg. Het legt de nadruk op het bieden van persoonsgerichte zorg, waarbij de wensen en behoeften van de patiënt en diens naasten centraal staan.

Het kwaliteitskader bevat concrete normen en richtlijnen die zorgverleners kunnen gebruiken om de palliatieve zorg te verbeteren. Het benadrukt onder andere het belang van tijdige en open communicatie, het betrekken van de patiënt bij besluitvorming, het bieden van passende symptoombehandeling en het bieden van ondersteuning aan de naasten van de patiënt.

Het kwaliteitskader palliatieve zorg is bedoeld als leidraad voor zorgverleners en zorgorganisaties om de kwaliteit van de palliatieve zorg te verbeteren en te waarborgen. Het streven is dat iedereen die palliatieve zorg nodig heeft, de best mogelijke zorg ontvangt, zowel thuis als in andere zorgsettingen.

Het streven naar een goed stervensproces en de mogelijkheid om thuis te sterven is vastgelegd in het ‘kwaliteitskader palliatieve zorg’ in Nederland. Maar helaas kunnen de afgelopen tijd niet alle patiënten thuis sterven, ondanks dat zij dit wel hadden gehoopt. Er zijn verschillende obstakels en keuzes die deze wens bemoeilijken. 

Een van de obstakels is dat patiënten soms onverwacht snel achteruit kunnen gaan in het ziekenhuis, waardoor zij niet meer in staat zijn om naar huis te gaan. Daarnaast kan het voorkomen dat zorgverleners niet op de hoogte zijn van de specifieke stervenswens van de patiënt, waardoor deze wens niet kan worden gerealiseerd of dat er een tekort is aan zorgprofessionals.

Daarnaast zijn er (zoals met alles in de zorg) administratieve hoepels die het proces kunnen vertragen of bemoeilijken. Deze hoepels kunnen per regio en per patiënt verschillen. Het is pijnlijk dat er grote regionale verschillen zijn in hoe goed de zorg is geregeld. In regio’s met voldoende thuiszorg zijn er meestal minder problemen, maar er is weinig uniformiteit. Het hebben van geluk speelt dus een rol in de kwaliteit van de zorg die iemand ontvangt. Het lijkt daardoor welhaast de postcodeloterij.

Maar ook het zogenaamde budgetplafond van zorgverzekeraars heeft grote invloed en kunnen leiden tot ongewenste gevolgen voor patiënten en hun naasten. Het budgetplafond kan er bijvoorbeeld toe leiden dat zorgorganisaties beperkt zijn in de zorg die zij kunnen/mogen leveren. Als een zorgorganisatie het plafond heeft bereikt – meestal eind van een jaar – kan het moeilijk zijn patiënten aan te nemen of door te verwijzen naar andere zorgverleners. Dit kan leiden tot beperkte of zelfs helemaal geen toegang tot palliatieve zorg, vooral op korte termijn. Doodgaan in December is dus tegenwoordig bijna een nog go. Alhoewel sommige verzekeraars aan het begin van een jaar al problemen schijnen te maken

Het is echt super belangrijk om deze obstakels en administratieve hoepels zo snel mogelijk weg te nemen, zodat patiënten de mogelijkheid hebben om op de plek te sterven waar ze hadden gehoopt. Uniformiteit en goede zorgregelingen in alle regio’s zijn essentieel om ervoor te zorgen dat iedereen de palliatieve zorg krijgt die zij nodig hebben en wensen.

Laat beleidsmakers, zorgverzekeraars en zorgorganisaties er in vredesnaam voor zorgen dat alle palliatieve patiënten toegang hebben tot de zorg die zij nodig hebben. Dat kan onder andere het heroverwegen van het budgetplafond, het verbeteren van de coördinatie tussen zorgverleners en het waarborgen van voldoende capaciteit en beschikbaarheid van palliatieve zorg omvatten. Het kan toch nooit de bedoeling zijn dat patiënten en hun naasten in de laatste levensfase belast worden met dit soort problemen?