Eigen bijdrage Wlz; stank voor dank voor de mantelzorgende partner.

Als ik dit schrijf ben ik een weekje zelf op vakantie. Ik realiseer me dat dit voor veel mantelzorgers niet kan. Omdat ze 24/7 thuis aanwezig moeten zijn en zorg met alles daaromheen moeten doen.

Mijn vrouw woont in een zorginstelling vanwege de ernstige gevolgen van een zwaar hersenstaminfarct. Dat geeft mij dan net het geluk dat ik er af en toe even tussenuit kan. De zorg die ik normaal doe wordt dan weer overgenomen. Een manier voor mij om het vol te houden want de rest van het jaar betekent ook voor mij ononderbroken mantelzorg. Want elk weekend van zaterdagmiddag tot en met maandagavond zorg ik thuis voor mijn vrouw. En op mijn werkdagen van dinsdag tot en met vrijdag ben ik elke avond van 7 tot 11 in de zorginstelling om de volledige zorg uit handen te nemen.

Dat levensritme van mantelzorg gecombineerd met een baan en af en toe wat vrije tijd voor sport is zwaar. Maar je kan niet anders dan het accepteren en op enig moment heb je de controle op dat levensritme.

Maar er zijn dingen in onze situatie die ik echt niet acceptabel vind. Vaak hebben deze te maken met wet- en regelgeving. Een ervan is het feit dat echtgenoten van zorgvragers in de Wlz als fiscaal partner mee moeten betalen aan de eigen bijdrage Wlz vanwege de zorgvragende andere echtgenoot. Ook over hun inkomen en hun aandeel in het eigen vermogen wordt een percentage voor de eigen bijdrage geregeld. Blijkbaar heeft een clubje beleidsmakers dit ooit zo bedacht, zich niet realiserende daarmee een hele onrechtvaardige regeling op te tuigen. En in onze situatie wordt die eigen bijdrage ook nog de lage eigen bijdrage genoemd. Maar ik kan je verzekeren dat deze niet laag is.

En waarom is deze eigen bijdrage dan zo onrechtvaardig? Hierop zijn meerdere hele logische antwoorden te geven:

•⁠ ⁠Niet ik maar mijn zorgvragende vrouw ontvangt zorg. Waarom zou ik daar aan mee moeten betalen?
•⁠ ⁠Als partner van iemand die noodgedwongen door alle beperkingen in een zorginstelling moet verblijven ben ik al genoeg getroffen. Want je relatie is compleet veranderd. Je hebt dagelijks te maken met alle emotionele aspecten van de trieste situatie. En je geeft noodgedwongen grotendeels je vrijheid op om te doen en laten wat je wilt.
•⁠ ⁠Maar bovenal vind ik de eigen bijdrage een verontachtzaming van de waardering die je als mantelzorger mag verwachten. Ikzelf neem bijvoorbeeld ongeveer 45% van de zorg over. Dan verwacht je eerder dat je daar wat voor terug mag verwachten. In plaats van elke maand een gigantisch bedrag te moeten bijbetalen.

Kortom, het is misschien wat zwaar aangezet, maar de manier waarop de eigen bijdrage nu wordt vastgesteld vind ik een vorm van legale diefstal van de mantelzorger door onze overheid.
Het gaat ook om forse maandbedragen. Ik heb eens uitgerekend dat de eerste 1,5 uur van de 9 uur die ik werk naar die eigen bijdrage gaat. Kortom, echt substantiële happen uit het maandelijkse budget van mensen die dit betreft.

En het is ook niet zo dat ik nu bespaar doordat mijn vrouw in een zorginstelling moet wonen. Zo hebben wij ons huis moeten verkopen en ben ik in een huurappartement gaan wonen. Zodat mijn vrouw ook thuis kan verblijven in de weekenden. Maar dat betekent wel dat de woonlasten nu verdubbeld zijn. En daarnaast bouw je met een huurwoning niets op.

Hoe dan wel? Want een eigen bijdrage die op een rechtvaardige manier wordt vastgesteld valt best te verdedigen.
Je kunt er als overheid ook voor kiezen om de eigen bijdrage via de methode van de hoge eigen bijdrage alleen te berekenen over het inkomen van de zorgvragende partner en de helft van het gezinsvermogen. Daarop zou je nog een correctie naar beneden kunnen toepassen voor de achterblijvende partner als het inkomen van de zorgvragende partner een stuk hoger is dan die van de achterblijvende partner.

Buiten dat mag je als overheid ook best wel eens nadenken over een vergoeding aan mantelzorgers die een (substantieel) deel van de zorg uit handen nemen van zorginstellingen. Want zorginstellingen ontvangen voor die door mantelzorgers verleende zorg wel de vergoeding, maar zonder dat daar voor de zorginstelling iets tegenover staat.

Ik hoop dat de beleidsmakers deze onrechtvaardigheid snel gaan rechtzetten. Maar ik vrees het ergste als ik alle geluiden over bezuinigingen in de zorg hoor.

Marc Smits