De zorg is niet onbetaalbaar. Mantelzorgers wél!

Iedere paar maanden lees je het weer: “De zorg loopt vast.” “Dat wordt dokken straks.” Maar volgens journalist Mirjam de Rijk van De Groene Amsterdammer klopt dat niet. De zorgkosten als percentage van onze economie zijn al vijftien jaar bijna hetzelfde. Er is dus geen explosie van kosten — alleen een explosie van paniek.

En terwijl iedereen roept dat de zorg onbetaalbaar wordt, wordt de mantelzorger steeds zwaarder belast. Want wat ooit door zorgprofessionals werd gedaan, ligt nu op het bord van familie en naasten.

De stille bezuiniging

In beleid klinkt het vriendelijk: “Mensen blijven langer thuis wonen, met hulp van hun netwerk.” Maar in de praktijk betekent dat: meer zorgen, minder vrije tijd, minder inkomen, meer stress. Zonder salaris, zonder pensioen, zonder vangnet.

De overheid bespaart miljarden op professionele zorg, maar schuift die rekening ongemerkt door naar de mantelzorger. Niet in euro’s, maar in energie, gezondheid en levensgeluk.

Waar gaat het zorggeld eigenlijk naartoe?

De mensen van In en aan de Zorg stelden onlangs dezelfde vraag. Zij onderzochten waar al dat zorggeld terechtkomt. Hun conclusie is pijnlijk duidelijk: veel geld blijft hangen in managementlagen, ICT-systemen, adviesbureaus en “innovatieve” projecten. Er gaat véél minder naar de werkvloer dan mensen denken.

Hun oproep is helder: stop met verspilling, en besteed het geld daar waar de zorg echt wordt gegeven. Aan professionals én aan mantelzorgers.

Meer mantelzorg is géén oplossing

In Den Haag klinkt het alsof we de zorg betaalbaar houden door meer beroep te doen op mantelzorg. Maar dat is een illusie. De meeste mantelzorgers zitten al tot over hun oren in de zorgtaken, administratie en emoties. Nog meer van hen vragen is geen oplossing, maar een verplaatsing van het probleem.

Liefde mag dan gratis zijn — maar zorgen is dat niet. Mantelzorg kost tijd, geld en gezondheid. En die prijs betalen nu honderdduizenden mensen in stilte.

Van mooie woorden naar echte daden

Er wordt al jaren gepraat over ‘erkenning’ en ‘waardering’. Maar zolang de structurele steun uitblijft, blijven mantelzorgers onzichtbaar in het systeem. We hebben geen nieuwe slogans nodig, maar eerlijke maatregelen:
– structurele financiële ondersteuning,
– minder bureaucratie,
– en beleid dat echt kijkt naar wat mantelzorgers nodig hebben.

Want de zorg ís betaalbaar. Alleen de manier waarop we haar organiseren is oneerlijk.

De echte vraag

De vraag is niet of Nederland de zorg nog kan betalen. De echte vraag is: kan de mantelzorger het nog volhouden?

Bronnen:
- Mirjam de Rijk, “Hoezo ‘dat wordt dokken straks?’”, De Groene Amsterdammer (10 september 2025)
- Manifest Passende uitgaven in de zorg, In en aan de Zorg (2025)