De rekening van het systeem komt bij de mantelzorger terecht

Bij de gemeente Losser ontbrak ineens 1,5 miljoen euro in de begroting voor jeugdzorg en Wmo. Geen detail, maar een fors bedrag door gebrekkige interne controle.

Het bedrag is niet opgenomen in de begroting. Het gaat niet om overschrijding van zorgkosten, maar om een fout in de verwerking van cijfers, aldus de gemeente. “Pijnlijk”, noemt de wethouder het zelf.

Maar voor mantelzorgers is dit meer dan pijnlijk. Het is confronterend.

Want terwijl gemeenten intern fouten maken, worden inwoners die hulp nodig hebben tot achter de voordeur doorgelicht. De boodschap is bekend: wat kunt u zelf, wat kan uw partner, wat kan uw familie nog doen? Mantelzorg is allang geen aanvulling meer. Het is de ruggengraat van het systeem geworden.

En daar wringt het. Want hoe leg je uit dat er aan de ene kant miljoenen kunnen ontbreken door een administratieve fout, terwijl aan de andere kant elke minuut zorg, elke aanvraag en elk beroep op ondersteuning zorgvuldig wordt gewogen?

Wie de gemeentelijke verordening erbij pakt, ziet dat dit geen incident is maar beleid. De nadruk ligt expliciet op eigen kracht, het sociale netwerk en gebruikelijke hulp. Ondersteuning vanuit de gemeente komt pas in beeld als die mogelijkheden écht zijn uitgeput. Ook bij hulpmiddelen en praktische ondersteuning wordt eerst gekeken wat mensen zelf kunnen organiseren of betalen.

Dat is een bewuste keuze, een keuze met gevolgen.

Uit onderzoek en signalen vanuit de achterban van Mantelzorgelijk blijkt al langer dat mantelzorgers tegen hun grenzen aanlopen. Ondersteuning schiet tekort, respijtzorg is schaars en de weg naar hulp is ingewikkeld en ontmoedigend.

En juist wanneer de druk toeneemt, verschuift in de praktijk de nadruk opnieuw naar strengere toetsing, kritischer beoordelen en een grotere rol voor het eigen netwerk. Maar hoeveel rek zit er nog in dat netwerk? En is er überhaupt altijd een netwerk beschikbaar?

Mantelzorgers zijn geen beleidsinstrument. Het zijn mensen met banen, gezinnen, eigen verantwoordelijkheden en een eigen leven. Mensen die vaak al veel verder gaan dan redelijk is, vanuit liefde en verantwoordelijkheidsgevoel.

Misschien is dit het moment om de vraag om te draaien. Niet alleen: wat kan de inwoner nog zelf? Maar ook: wat mag een inwoner verwachten van zijn gemeente, zeker nu het systeem onder druk staat? Want als die balans zoekraakt, verschuift zorg steeds verder van publiek naar privé. En dat gebeurt zelden zichtbaar, maar des te voelbaarder voor degenen die het moeten dragen.

De fout in Losser is administratief, maar wat het blootlegt is structureel. Want wie vangt de klappen op als het systeem piept en kraakt?

Dat is de mantelzorger.

Bron: Forse financiële tegenvaller voor Losser na ‘fout’ in de begroting | Regio | Tubantia.nl