Ben je mantelzorger of vrijwilliger?

We kregen een vraag van een mantelzorger die, naast haar eigen mantelzorg, inmiddels in een zorgorganisatie voor een vast aantal uren is ingeroosterd om taken uit te voeren voor een groep mensen. Denk hierbij bv. aan het koken voor de groep, het doen van activiteiten en toezicht houden. Hoe zit het dan met de aansprakelijkheid en de rolverdeling?

Er is wat discussie over de aansprakelijkheid van handelingen in de informele zorg. De Inspectie Gezondheidszorg (IGJ) heeft een scheiding gemaakt tussen mantelzorgers en vrijwilligers.

Mantelzorgers mogen eigenlijk alles doen en zijn daar ook zelf aansprakelijk voor. Uitgangspunt is dat je je als mantelzorger bekwaam moet voelen in het uitvoeren van de handelingen. De enige uitzondering is als er sprake is van verwijtbaarheid van de zorgorganisatie als deze had kunnen voorzien dat je fouten zou gaan maken. Maar in grote lijnen ben je dus zelf verantwoordelijk.

Maar wat als je een vraag krijgt om meer ondersteuning te bieden en is dit niet alleen voor jouw eigen dierbare? Dan gaat het de definitie van mantelzorg voorbij. Volgens ons is hier dan sprake van de inzet van een vrijwilliger die op aanwijzen van de zorgorganisatie taken uitvoert. Hierbij is dan de organisatie aansprakelijk voor jouw handelen.

Een mantelzorger ben je dus voor je eigen dierbare, een vrijwilliger ben je vanuit een organisatie.
Een mantelzorger bepaalt zelf wat hij/zij doet, een vrijwilliger volgt aanwijzingen van een organisatie.
Een mantelzorger is zelf aansprakelijk, een vrijwilliger wordt beschermd door een organisatie.

Word je dus als mantelzorger breder ingezet (en wil je dat zelf ook), dan moeten er afspraken met de organisatie gemaakt worden over de aansprakelijkheid, de verzekeringen en inzet. Let wel goed op dat deze afspraken ook worden vastgelegd.