Balanceren: De uitdaging van mantelzorg voor (meerdere) dierbaren

Mantelzorgers worden tegenwoordig verzocht, of zelfs min of meer verplicht, om actief mee te werken in verpleeghuizen. Dat kan leiden tot enorme druk, zeker als iemand ook nog andere verplichtingen heeft, zoals werk en de zorg voor andere familieleden. Deze dubbele belasting kan op de lange termijn ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid en het welzijn van mantelzorgers.

Hoe heb ik dat toch allemaal gedaan?

Met al die ontwikkelingen zoals er nu gaande zijn denk ik vaak terug aan mijn eigen mantelzorgjaren, hoe heb ik dat toch allemaal gedaan? Het heeft heel veel voor mij betekend in mijn eigen leven maar heb er ook veel voor ingeleverd. Dat valt niet meer terug te draaien, maar door mijn verhaal te blijven vertellen hoop ik bij te dragen aan beter voor de mantelzorgers voor nu en later. Want hen staat nog heel wat te wachten ben ik bang…

Als mantelzorger leer je al snel dat zorg geven niet ophoudt na een bezoek of een dagje helpen. Het is een rol die continu in je gedachten zit, zelfs als je niet fysiek aanwezig bent. In het mantelzorgen voor mijn vader, ben ik er ook nog een aantal jaren voor mijn tante geweest die in het verpleeghuis verbleef. Een heftige periode waarin liefde, verantwoordelijkheid en stress hand in hand gingen.

Zij had geen eigen kinderen, alleen nog een zus die zelf ook op leeftijd is. De band tussen haar en mij was bijzonder sterk, voor haar was ik een dochter en voor mij was zij nog een tastbaar deel van mijn moeder. Als vanzelfsprekend nam ik de rol van haar als naaste op me. Tegelijkertijd vroeg de zorg voor mijn vader thuis ook mijn aandacht. Geregeld ging ik van het ene naar het andere zorgmoment, en hoewel ik het uit liefde deed, was het soms eigenlijk te veel en niet te doen.

Schuldgevoel

Wat ik niet had voorzien, was het schuldgevoel dat al snel naar boven kwam. Niet alleen naar mijn vader en tante, maar ook naar het verpleeghuispersoneel. Er waren dagen dat ik gebeld werd door het verpleeghuis met de vraag of ik kon komen, terwijl ik al een volle agenda had met de zorg voor mijn vader en mijn eigen werk. Het voelde alsof ik altijd keuzes moest maken. Moest ik mijn vader laten wachten, zodat ik naar mijn tante kon? Of moest ik hopen dat mijn tante het zou redden tot mijn volgende bezoek?

Het moeilijke hieraan was niet dat ik niet wilde helpen, maar dat ik simpelweg de ruimte en energie niet had om overal tegelijk te zijn. Toch voelde ik me vaak schuldig. Ik was bang dat het verpleeghuis dacht dat ik niet om mijn tante gaf, wat absoluut niet waar was. Maar soms voelde het alsof ik mezelf moest verantwoorden – niet alleen naar hen toe, maar ook naar mezelf.

Die “eeuwige” strijd

Dat is de last van mantelzorg voor dierbaren: de constante afwegingen, de interne strijd om iedereen te willen geven wat ze nodig hebben, terwijl je zelf ook probeert overeind te blijven. Wetende dat ook lotgenoten hier mee worstelen, hoop ik dat zij die dit lezen zich realiseren dat het oké is om niet altijd overal tegelijk te kunnen zijn. We doen wat we kunnen met de weinige middelen en tijd die we hebben, en dat is al zoveel waard.

Wat ik in deze periode geleerd heb, is het belang van grenzen stellen en communiceren. Het verpleeghuispersoneel was vaak begripvol wanneer ik uitlegde waarom ik niet kon komen. Maar ik moest het wel eerst zeggen. Ik had soms het gevoel dat ze mijn afwezigheid verkeerd opvatten, maar wanneer ik open was over mijn situatie kwam er meer begrip van beide kanten.

Voor alle mantelzorgers die zich in een vergelijkbare situatie bevinden: het is normaal om je soms schuldig te voelen, maar dat betekent niet dat je tekortschiet. Je geeft zoveel als je kunt, en dat is genoeg. Zorgen voor jezelf is net zo belangrijk als zorgen voor een ander. Zonder dat evenwicht kun je ook niet goed voor je dierbare(n) blijven zorgen. Reminder: Veel voorkomende gevolgen van mantelzorg. 3. Schuldgevoel

Bewustwording en erkenning 

Hier bij Mantelzorgelijk doen ze er alles aan om maatschappelijke bewustwording en erkenning te verkrijgen rondom mantelzorg, het is echt noodzakelijk want velen hebben echt geen idee wat mantelzorgen in kan houden. Sinds een aantal weken is Marjolijn gestart met het publiceren van vlogs vol met mantelzorginformatie, advies en tips om mantelzorg onder de aandacht te brengen. Dat dit gaat helpen om meer begrip te creëren in de samenleving is wel duidelijk, de vele positieve reacties spreken voor zich!

Conclusie

Mantelzorgers vervullen een onmisbare rol in de zorg voor hun dierbaren, maar zonder voldoende  adequate ondersteuning kan het hen uitputten. Beleidsmakers hebben de verantwoordelijkheid om hen te beschermen door passende maatregelen te nemen. Dit betekent meer ondersteuning, verbetering van de zorgstructuur in verpleeghuizen, en het ontwikkelen van flexibele werkregelingen.

⇒⇒Een fatsoenlijk beleid met goede ondersteuning is de manier om ervoor te zorgen dat mantelzorgers deze waardevolle rol kunnen blijven vervullen zonder zichzelf op te branden…