3. Mantelzorg BV heeft geen HR afdeling

Iedere organisatie heeft een afdeling die zich bezighoudt met de mensen die er werken. Human Resources. Of kortweg: HR. Daar wordt gekeken naar werkdruk, duurzame inzetbaarheid, ziekteverzuim en de balans tussen wat een medewerker kan en wat er van hem of haar wordt gevraagd.

Bij mantelzorg bestaat die afdeling niet.

Toch is er nauwelijks een rol denkbaar waarin de kans op overbelasting zo groot is. Mantelzorgers zijn vaak jarenlang verantwoordelijk voor complexe zorgtaken, combineren die met werk en gezin en zijn regelmatig ook buiten kantoortijden beschikbaar. Niet omdat dat in een functieomschrijving staat, maar omdat de zorg eenvoudigweg niet stopt.

In een organisatie zou zo’n situatie onmiddellijk vragen oproepen. Is de werkdruk nog verantwoord? Zijn er voldoende mensen beschikbaar? Is er vervanging geregeld bij ziekte? Welke ondersteuning heeft deze medewerker nodig om het werk vol te houden?

Bij mantelzorg worden die vragen zelden gesteld.

Sterker nog, veel mantelzorgers voelen zich juist bezwaard om zelf ziek te worden. Niet omdat zij hun eigen gezondheid onbelangrijk vinden, maar omdat zij weten wat de gevolgen zijn als zij uitvallen. De zorg verdwijnt immers niet. Die blijft liggen, of komt terecht bij iemand die daar vaak net zo min op is voorbereid.

Dat maakt mantelzorg fundamenteel anders dan betaald werk. In een bedrijf is een zieke medewerker een probleem voor de werkgever. Bij mantelzorg is een zieke mantelzorger vaak een direct probleem voor degene die zorg nodig heeft. Juist daardoor schuiven mantelzorgers hun eigen grenzen steeds verder op.

Ondertussen blijven de adviezen hetzelfde. Zorg goed voor jezelf. Trek op tijd aan de bel. Vraag hulp als het niet meer gaat. Het zijn goedbedoelde woorden, maar ze veranderen niets aan de situatie zolang er geen structurele ruimte ontstaat om daadwerkelijk even niet beschikbaar te hoeven zijn.

Misschien is dat wel de grootste tekortkoming van Mantelzorg BV. Niet dat de medewerkers te weinig veerkracht hebben. Maar dat de organisatie geen HR-afdeling heeft die verantwoordelijkheid neemt voor de mensen die haar draaiende houden.

Want iedere organisatie begrijpt dat investeren in medewerkers geen luxe is, maar een voorwaarde om te kunnen blijven functioneren.

Alleen bij mantelzorg lijken we dat nog steeds te vergeten.