Ze helpen niet. Ze houden het in stand

Het klinkt als vooruitgang: platforms, bibliotheken, microlearnings en complete academies voor informele zorg schieten als paddenstoelen uit de grond. Alles is praktisch, toegankelijk en direct toepasbaar. Het lijkt alsof er eindelijk iets gebeurt voor mantelzorgers. Maar wie beter kijkt, ziet dat dit geen ondersteuning is. Het is iets anders: het is systeemoptimalisatie.

De verschuiving die niemand benoemt

Wie koopt deze producten eigenlijk? Niet de mantelzorger. Ze worden ingekocht door zorgorganisaties die met minder mensen méér zorg moeten leveren. De oplossing wordt niet gezocht in het verlichten van de zorglast, maar in het versterken van degene die hem al draagt.

In plaats van minder zorg voor de mantelzorger, creëren we een mantelzorger die “beter” moet functioneren binnen een falend systeem. Dat klinkt onschuldig, maar in de praktijk betekent het dat de druk blijft waar hij is, maar nu simpelweg beter wordt gefaciliteerd.

Geen hulp, maar optimalisatie

Wat wordt er werkelijk aangeboden?

•  Geen overname van zorg.

• Geen structurele ontlasting.

• Geen extra tijd.

Wat er wél komt, zijn handvatten, tips en trainingen. Manieren om het “beter” te doen. Hiermee leggen we het probleem bij het individu: alsof het probleem zit in de aanpak van de mantelzorger, en niet in de onmenselijke vraag die aan hen gesteld wordt.

De realiteit achter de voordeur

Wij zien mantelzorgers die allang alles geven wat ze hebben. Mensen die geen gebrek hebben aan kennis, maar aan ademruimte. Ze zijn niet geholpen met nóg meer uitleg over hoe ze hun eigen grenzen nóg verder kunnen oprekken.

Echte verlichting van zorgdruk bij mantelzorgers organiseren is ingewikkeld; het kost geld, mensen en politieke moed. Daarom kiezen we voor de makkelijke weg: schaalbare producten die passen in beleid en makkelijk uit te rollen zijn. Dat is geen toeval, dat is systeemlogica. Er is inmiddels een hele markt ontstaan rondom het optimaliseren van de mantelzorger.

De onzichtbare prijs

Hoe meer ‘ondersteuning’ er komt in de vorm van kennis en tools, hoe sneller de morele verwachting verschuift. Want als je toegang hebt tot training en begeleiding, dan kun je het toch wel aan?. Zo groeit alles rondom de mantelzorger — de lagen, de functies, de systemen — terwijl de last zelf onaangetast blijft.

Dit is geen oplossing. Dit is een verschuiving . Zolang we blijven investeren in alles rondom de mantelzorger, en niet in daadwerkelijke vermindering van zorgdruk, verandert er niets. Wat nodig is, is niet nóg een online module of ‘samenwerking” met formele zorgers. Wat nodig is, is dat iemand de zorg af en toe écht overneemt op het moment dat de mantelzorger op omvallen staat!