Terug in de tijd

Mensen die mij goed kennen weten dat mijn ‘wijsgerig redeneren’ nogal eens met mij op de loop gaat. Vooral als iedereen zit te puffen en te klagen vanwege de hitte, terwijl ik heerlijk in mijn Italiaanse hoekje van onze tuin, in de schaduw onder een olijfboom en naast de wijnrank, zit te schrijven. Kopje koffie erbij, flesje water binnen handbereik en met zingende vogels en vlinders om heen.

Daarom stel ik vandaag geen zwaar onderwerp aan de kaak, ik houd het luchtig.

Mijn vader kwam uit een gezin met tien kinderen, en mijn oma kreeg haar jongste dochter op 47-jarige leeftijd, terwijl ze tegen mijn opa en haar zussen had gezegd dat ze vast en zeker in de overgang was toen haar menstruatie uitbleef. Deze dochter en ik scheelden elf jaar in leeftijd, zij was een van mijn lievelingstantes. Sowieso heb ik me altijd prettig thuis gevoeld in deze warme katholieke familie zonder enige opsmuk.

Op zaterdag gingen alle kinderen, op volgorde van hun leeftijd, in de wastobbe, in het sopwater van de gedane was dat nog redelijk warm was. Mijn vader was einde ochtend als vijfde aan de beurt, het sopwater was dan niet echt schoon meer, heeft hij mij ooit verteld.

In de middag, nadat mijn oma een volgende kleding was had gedaan, was mijn opa als eerste aan de beurt en daarna de overige vijf kinderen.

Ik heb nooit gehoord op welk moment en op welke wijze mijn oma zich kon wassen. Hoe dan ook, in hun kleine woning aan een van de grachten van Tiel was geen ruimte om een douche in te bouwen. Wel werd op zeker moment een kleine wc-ruimte naast de mini-keuken gemetseld.

Anno 2024 kun je denken, hoe is deze primitieve leefwijze mogelijk geweest.

Mijn man liet ik het plaatje zien, en vertelde dat ik toch wel blij ben dat er tegenwoordig meer luxe mogelijkheden zijn om jezelf en/of je partner dagelijks schoon te boenen. Hiermee is hij het eens, want hij wil niet dat ik hem, nu of later, zal helpen met zwaar lichamelijke verzorging.

Hij voegde hier grinnikend aan toe: “En hoe zou ik met twee kunstknieën in en uit een te kleine wastobbe kunnen stappen?!