Oude mantelzorgers – Hoe is het zorgen voor hen? #onderzoek

In onze vergrijzende maatschappij is mantelzorg een onmisbaar onderdeel van de zorg – zowel thuis als in zorginstellingen. Maar hoe ervaren mantelzorgers hun taken? Ervaren ze een grote belasting en hoe staat het met hun kwaliteit van leven?

Onderzoekers van de Universiteit Maastricht (Academische Werkplaats Ouderenzorg Zuid), Radboud Universiteit Nijmegen en Erasmus Universiteit Rotterdam deden samen met het Huis voor de Zorg onderzoek. Ze gebruikten TOPICS-MDS data van meer dan 5000 ouderen en hun mantelzorgers. In een volgende stap zijn de bevindingen van het onderzoek besproken met een groep van ervaringsdeskundigen met verschillende achtergronden. Samen zijn deze bevindingen vertaald naar aanbevelingen voor de praktijk. Lees meer in de factsheet Mantelzorg uit en thuis (pdf).

Risico op belasting

Uit het onderzoek komt naar voren dat mantelzorgers in de thuissituatie een groter risico lopen op meer belasting en minder kwaliteit van leven dan mantelzorgers in zorginstellingen. Mogelijke verklaringen zijn het gevoel van continue verantwoordelijkheid thuis en een gevoel van minder morele verplichting wanneer een naaste in een zorginstelling zit.

Een ervaringsdeskundige zei: ‘Toen mijn moeder nog thuis woonde zei ze: “hier komt nooit iemand”. En dan voelde ik me heel erg schuldig. En nou zegt ze dat nog steeds, maar dan denk ik, je zit hier met anderen. Ik heb alleen maar die en die dagen die ik kan komen. Dus die morele belasting is ook ietsje minder.’

Bovendien verlenen mantelzorgers in de thuissituatie meer uren zorg dan in zorginstellingen, namelijk 17 uur in plaats van 9 uur. Opvallend is dat de persoonlijk ervaren belasting van de mantelzorgers in beide zorgsituaties even groot is.

Mentale gezondheid is vergelijkbaar

Ondanks de slechte beeldvorming over verpleeg- en verzorgingshuizen kunnen ouderen in een zorginstelling even veel mentale gezondheid ervaren als ouderen in de thuissituatie. Volgens de ervaringsdeskundigen uit het onderzoek is er vaak een (te) negatieve beeldvorming over zorginstellingen. Bovendien hebben ouderen baat bij de sociale contacten en georganiseerde activiteiten op een afdeling.

Een ervaringsdeskundige zei: ‘Mijn ervaring, zeker bij mensen die thuis eenzaam waren, geen contacten meer hadden, dat die als het ware opbloeiden in het verzorgingshuis. En waarom? Omdat er ’s ochtends een programma was, activiteiten werden aangeboden, maar ook gezamenlijk eten bijvoorbeeld, de factor samen eten, de sociale contacten. Dat is er thuis vaak niet.’

TOPICS-MDS: bron van informatie

De onderzoekers maakten gebruik van data uit de TOPICS-MDS database; een  databestand  met  gegevens  van  meer  dan  43.000  ouderen  en  9.000  mantelzorgers. Deze gegevens zijn verzameld in het kader van het Nationaal Programma Ouderenzorg. Een  waardevolle  informatiebron  over  gezondheid  en  welzijn  van  ouderen  en  hun  mantelzorgers, die open staat voor het gebruik door anderen. Meer informatie over TOPICS-MDS.

Bron: beteroud.nl