Nog meer overbelasting onder mantelzorgers: Een oproep tot actie!

Op Mantelzorgelijk roepen we het inmiddels al jaren en wat blijkt nu uit onderzoek van Independer? In de afgelopen tien jaar is het aantal zwaar- tot overbelaste mantelzorgers in Nederland met maar liefst 52,6%(!) gestegen. Dit is een zeer schokkende ontwikkeling die niet alleen de betrokkenen raakt, maar ook de samenleving als geheel.

Momenteel voelen maar liefst 308.992 mantelzorgers de druk van intensieve zorg voor een naaste, gecombineerd met de dagelijkse verantwoordelijkheden die het leven met zich meebrengt. Dat is niet normaal en dat moet nu echt stoppen.

De regionale verschillen waar wij het al tijden over hebben worden in dit onderzoek ook duidelijk. In Gelderland is het aantal zwaar- tot overbelaste mantelzorgers met 93,6% gestegen, terwijl Noord-Brabant ook een significante toename van 88% laat zien. Aan de andere kant heeft Groningen een daling van 37,8% genoteerd, wat de postcode afhankelijke mantelzorgondersteuning in ons land maar weer eens benadrukt.

Op gemeentelijk niveau springt Achtkarspelen eruit met een duizelingwekkende stijging van 583,7%. Emmen, Zeist en Almere behoren tot de gemeenten met de meeste zwaar- tot overbelaste mantelzorgers, met stijgingen tot bijna 30%.

Uit de gegevens blijkt ook dat vrouwen, vooral in de leeftijdsgroep van 45-64 jaar, vaker mantelzorger zijn dan mannen. Dit roept vragen op over de rolverdeling binnen gezinnen en de steun die beschikbaar is voor vrouwelijke mantelzorgers. Daarnaast bevinden jongere mantelzorgers zich vaak in lagere inkomensklassen, terwijl oudere mantelzorgers juist vaker in hogere inkomensklassen te vinden zijn. Dit wijst op de complexe dynamiek van mantelzorg en de economische uitdagingen die ermee gepaard gaan.

Een belangrijke steun voor mantelzorgers zou kunnen komen van zorgverzekeraars, die vervangende zorg kunnen vergoeden wanneer mantelzorgers tijdelijk niet in staat zijn om zorg te bieden, bijvoorbeeld door ziekte of vakantie. Echter, deze vergoedingen vallen niet onder de basisverzekering, waardoor mantelzorgers genoodzaakt zijn om hun aanvullende verzekering goed te onderzoeken. Dit kan een extra bron van stress zijn voor hen die al onder druk staan.

Daarnaast zijn er verschillende ondersteuningsmogelijkheden die ook vergoed zouden moeten worden:

• Online lotgenotencontact bijvoorbeeld. 24/7 online lotgenotencontact biedt mantelzorgers de kans om 24/7 ervaringen te delen en elkaar te steunen, wat kan bijdragen aan hun emotionele welzijn en belastbaarheid.
• Mantelzorgmakelaars kunnen ook een belangrijke rol spelen; zij helpen bij het organiseren van zorg en het aanvragen van hulpmiddelen, waardoor mantelzorgers ontlast worden van administratieve lasten. Waarom zitten zij niet in het basispakket?
• Bovendien zijn maatjesprojecten een waardevolle aanvulling. Deze projecten koppelen mantelzorgers aan ervaringsdeskundigen die praktische hulp en sociaal contact bieden. Super waardevol als interventie, blijkt uit een test die wij hebben uitgevoerd.

Het is essentieel dat zorgverzekeraars en gemeenten bovengenoemde diensten onder de aandacht brengen en vergoeden, zodat mantelzorgers de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben om zowel voor hun naasten als voor zichzelf te zorgen.

De groeiende groep zwaar- tot overbelaste mantelzorgers vraagt om dringende aandacht. De urgentie is hoog. Er moet nu echt een hele snelle actie vanuit de landelijke en lokale overheden komen om mantelzorgers nu eindelijk de ondersteuning te bieden die nodig is. Dus niet langer ‘lullen’ maar ‘poetsen’!  Het is cruciaal dat er meer ondersteuning komt voor deze onmisbare schakel in de zorg, zodat zij niet alleen de zorg voor hun naasten kunnen blijven bieden, maar ook gezond blijven.

Laten we nu eindelijk eens stoppen met louter klassieke ondersteuningsvormen, dure onderzoeken en stapels rapportages die uiteindelijk toch maar in bureaulades verdwijnen. De meest snelle en efficiënte manier om tot goede oplossingen te komen? Ervaringsdeskundigen bij beleidszaken betrekken. Zij zijn namelijk geen boze, zeurende, hysterische of stupide nitwits. Zij zijn de experts!