skip to Main Content
Mantelzorgers In De Knel

Mantelzorgers raken meer en meer overbelast

Als ik de blogs van onze gastbloggers van de afgelopen maanden lees valt me op dat de verhalen steeds heftiger zijn geworden. Dat merk ik ook aan de signalen die we via onze hulplijnen binnenkrijgen. Er is een enorm tekort aan ondersteuning, er is veel gedoe met roosters van de zorgprofessionals, faciliteiten als dagbesteding zijn nog steeds niet volledig opgeschaald, mantelzorgers worden niet of nauwelijks gehoord en gezien door partijen die verantwoordelijk zijn voor het bieden van ondersteuning en ga zo maar door. Dan heb ik het nog niet eens over de enorme bureaucratie waar men tegenaan loopt. Landelijk zien we nu iets gebeuren waar we met z’n allen niet blij van worden: Mantelzorgers raken meer en meer overbelast.

Driekwart van alle mantelzorgers verwacht dat de zorgvraag de komende jaren alleen maar intensiever zal worden. Voor een deel van hen is de mantelzorg nu al een flinke taak. Een op de drie mantelzorgers is er dagelijks mee bezig. Voor een op de tien is de mantelzorg praktisch een fulltimebaan: ze besteden er meer dan 36 uur per week aan. Ruim twee op de vijf ondervindt stress door het mantelzorgen, de helft daarvan ervaart zelfs regelmatig mentale klachten. Dit kan natuurlijk niet goed blijven gaan, best zorgelijk als je er over nadenkt

In heel Nederland besteedden zo’n 5 miljoen mantelzorgers ongeveer 1,5 miljard uur aan mantelzorg. Het gaat om circa 0,85 miljoen arbeidsjaren, zo bleek uit een Ecorys-rapport van in opdracht van MantelzorgNL eerder dit jaar. De totale maatschappelijke kosten van de inzet van al deze mantelzorgers bedragen zo’n 22 miljard euro. Dat bedrag is gebaseerd op de waarde van de tijdinzet van mantelzorgers en aanvullende uitgaven die zijn doen aan bijvoorbeeld reiskosten.

De impact op de gezondheid en het welbevinden van mantelzorgers is vooraf nooit berekend en dus ook niet meegenomen in de omvang van de maatschappelijke kosten. Ruim negen procent van de mantelzorgers geeft inmiddels aan overbelast te zijn. Als die 5 miljoen mantelzorgers omvallen en moeten worden vervangen door publieke of private alternatieven, kost dat de maatschappij zo’n 32 tot 44 miljard euro per jaar.

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 heeft MantelzorgNL aan Ecorys gevraagd om nu ook aanvullend per gemeente in kaart te brengen hoe het precies zit met de waarde van mantelzorg. Gemeenten hebben namelijk de taak mantelzorgers te waarderen en te ondersteunen. Daar krijgen ze via de Wmo geld voor vanuit de overheid. Door de gemeentelijke tekorten op het sociaal domein wordt in veel gemeenten echter op de mantelzorg bezuinigd.

Hoe dat komt?  Na vijf jaar decentralisatie is de algemene conclusie dat bij de start van de transitie van zorg van overheid naar gemeenten niet direct bezuinigd had moeten worden. Gemeenten kampen daardoor inmiddels met énorme financiële tekorten. Met name bij de Jeugdwet en Wmo komen gemeenten totaal niet meer uit met de budgetten die zij vanuit de overheid krijgen.

Vanuit de VNG is inmiddels  een motie opgesteld die door 98% van alle gemeenten gesteund wordt. Als bij de kabinetsformatie niet wordt geregeld dat gemeenten via het gemeentefonds structureel over voldoende middelen kunnen beschikken en geen sturingsmogelijkheden en bevoegdheden krijgen die bij hun taken en bevoegdheden horen, worden in het najaar alle overleggen tussen VNG en rijk opgeschort. Als in het voorjaar van 2022 hierover geen besluiten in de Tweede Kamer zijn genomen, worden taken teruggeven en/of niet aangepakt. Ondersteuning van mantelzorgers is daar één taak van.

Ik maak me serieus zorgen over de toekomst van de mantelzorger. Steeds meer taken, steeds zwaarder wordende zorg, steeds minder ondersteuning en steeds meer overbelasting. Politieke partijen worden inmiddels door MantelzorgNL opgeroepen dat te voorkomen of eerdere bezuinigingen terug te draaien. Daar sluiten wij ons als Stichting Mantelzorgelijk uiteraard bij aan. Dit moet écht anders en liefst zo snel mogelijk.

 

Marjolijn Bruurs

is ondernemer, netwerkbouwer, storyteller, echtgenote, moeder en zij was tot voor kort een zeer gedreven en ervaren mantelzorger voor haar vader met Alzheimer. Eerst in de thuissituatie en later in het verpleeghuis. Tevens is zij de bedenker en het creatieve brein van Mantelzorgelijk.nl en voorzitter van Stichting Mantelzorgelijk.

Dit bericht heeft 1 reactie

  1. Beste Marjolijn,

    Ook ik maak me zorgen over de toekomst van de mantelzorger, of liever over de toekomst van de vrouwen en mannen die noodgedwongen mantelzorger zijn geworden. Want daar gaat het toch over. Over gewone mensen met behoeftes en verlangens, die graag voor hun geliefde zorgen, maar zichzelf niet kunnen en mogen wegcijferen.
    Ik vind het jammer dat ook Mantelzorgelijk uitgaat van de bestaande beelden, regelingen en invalshoeken rondom mantelzorg. Dat ook Mantelzorgelijk kennelijk vindt dat meer geld voor meer ondersteuning de oplossing zou zijn voor het feit dat zoveel mantelzorgers op hun tandvlees lopen, verdriet hebben en een lage kwaliteit van leven ervaren. Het Ecorys rapport, dat aan alle kanten rammelt, heeft de kwaliteit van leven van mantelzorgers bewust niet meegenomen in hun kosten baten analyse, waardoor de uitkomst eigenlijk onbruikbaar is en geen goed beeld geeft. Die 22 miljard gaat overigens niet over de kosten van mantelzorg, maar over de waarde die het zou vertegenwoordigen. Dat is toch iets anders.

    Als jouw blog weergeeft waar Mantelzorgelijk voor staat, houd ik mijn hart vast en vrees ik dat ook Mantelzorgelijk mijn zorgen over de toekomst van mensen die mantelzorgen niet weg kan nemen. We moeten out of the box gaan denken en niet meewaaien met de bureaucratische wind die het mantelzorgen in zijn greep houdt. Wanneer jullie mijn hulp en denkkracht daarbij kunnen gebruiken, ben ik beschikbaar.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back To Top
X